|
 CNC tezgah simülasyonu, verifikasyonu ve işleme optimizasyonu konusunda çok detaylı çözümler sunan VERICUT, özellikle 5 eksenli ve benzeri çok eksenli tezgahların %100 güvenli kullanımını sağlıyor. CAM yazılımından çıkan veya elle hazırlanmış NC kodu üzerinden çalışan yazılımın CAM yazılımlarındaki simülasyonlardan en büyük farkı post-proses edilmiş kod üzerinden simülasyon yapması. Dolayısıyla CAM yazılımında görünmemesine rağmen tezgahta meydana gelen dalma ve çarpma gibi aksilikler önlenmiş oluyor. İçerisinde herhangi bir tezgahın birebir modeli oluşturulabilen yazılım, böylelikle fikstürlerden döner tablaya, takım tutucudan tezgahın kapaklarına kadar bütün parçaların simülasyonunu yaparak, bütün işlemenin tamamen hatasız olarak gerçekleşmesini sağlıyor. Böylece operatörün deneme kesimi yapma ihtiyacı tamamen ortadan kalkıyor.
VERICUT’ın içinde tezgahın kendisi modellenebildiği gibi kontrol ünitesinin de modellenebilmesi imkanı mevcut. Böylelikle programcı ya da operatör kontrol satırına tezgah ekranında girdiği komutları birebir girerek ekranda tezgahını çalıştırabiliyor.
VERICUT’ın verifikasyon modülü ise, sanal ortamda işlenen parçanın işlemenin herhangi bir aşamasında ölçü kontrollerinin yapılmasını, CAD data ile kıyaslanarak kalite kontrolünü veya parçanın işlenmiş halinin yüzey model olarak export edilerek CAD/CAM yazılımına geri gönderilebilmesini sağlıyor. Yazılım aynı zamanda prob çevrimlerini de destekliyor.
OptiPath isimli optimizasyon modülünde 5 eksen işlemelerde dahi devir ve ilerleme optimizasyonu yapılarak işleme süreleri %50’lere varan oranlarda kısaltılabilirken, takım ömründe önemli ölçüde kazanımlar sağlıyor.
VERICUT simülasyon teknolojisi imalatta çok büyük avantajlar sağlıyor:
Günümüzde imalat sektöründe hammadde maliyetleri sürekli artıp, alınan işlerin teslim süreleri giderek kısalırken, imal edilen parçalar ise giderek daha karmaşık hale geliyor. Neyse ki, teknoloji de bu artan ve zorlaşan taleplerle aynı oranda gelişiyor. Teknolojinin gelişmesi ile beraber mümkün hale gelen en önemli işlerden birisi de, daha önceden birden fazla farklı tezgah üzerinde bitirilebilen parçaların artık tek bir gelişmiş tezgah üzerinde işlenerek tamamlanabilmesi.
Bir yanda mill-turn olarak da tabir edilen ve hem freze hem torna işini aynı anda yapabilen freze-torna tezgahları, diğer yanda ise, bütün dünyada hızla 3 eksenli basit tezgahların yerini almaya başlayan 4-5 eksenli tezgahlar bulunuyor. Çok eksenli işleme merkezlerinin maliyetlerinin azalmaya başlaması daha önceden bu tezgahları almayı aklının ucundan bile geçirmeyen imalatçıları bu yatırımı yapmaya teşvik ediyor. Son senelerde ülkemizde de çok eksenli tezgah kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır.
Karmaşık tezgahların kullanımındaki bu artış, hata yapma olasılıklarının da artmasına neden olmaktadır. Bunun sebebi, ciddi anlamda 3 eksen tecrübesine sahip olan programcıların 5 eksen sorumluluğunu da üzerlerine almalarıdır. Ne yazık ki, 5 eksen konusunda yeterli tecrübeye sahip olmayan bir programcının 3 eksen işlemede gösterdiği performansı sergileyebilmesi oldukça zordur. Ancak, simülasyon yazılımlarını kullanan programcılar 5 eksen işleme prosesinin tamamını ekranda görerek, hata yapma korkusunu üzerlerinden atmaktadırlar. Programcı aynı zamanda, değişik işleme stratejilerini de tezgaha dokunmadan ekranda test etme şansına sahip olmaktadır.
Artık, operatörlerin ya da programcıların bu makineleri kullanmayı ve dolayısıyla hatasız 5 eksen NC kodları çıkartmayı öğrenmeleri bir zorunluluk haline gelmiştir. Detaylı bir simülasyon yapmadan, işleme esnasında ne olup biteceğini anlamak oldukça güçtür. Bir parçanın sanal ortamda işlenmesi, gerçek tezgahta işlenmesi ile tamamen benzerlik göstermektedir. Simülasyonun yapılması için gerekli öğeler; malzeme, NC kodu ve kullanılan takımlardır. Programcı, simülasyon esnasında bütün kesme hareketlerinin iş parçasının şeklini nasıl değiştirdiğini bire bir görebilir. Bu imkan, programcının bir sonraki operasyon için parçanın nasıl bir şekil alacağını hayal etmesi zorunluluğunu ortadan kaldırır.
VERICUT yazılımının özelliklerini daha detaylı olarak inceleyelim:
Yazılımın kabiliyetleri çok temel olarak şu 3 başlıkla incelenebilir:
- NC kodunun doğruluk kontrolü
-
Optimizasyon
-
Tezgah simülasyonu
VERICUT, simülasyon esnasında, uygun olmayan ilerleme değerlerini, dalmaları ve parçaya, takıma veya daha da kötüsü tezgaha hasar verebilecek çarpma hareketlerini otomatik olarak algılar. Programcı sadece bir fare kliği ile dokunduğu NC kodundaki problemin niteliğini (dalma, çarpma, vb.) anlayabilir. Böylelikle, söz konusu problem, CAM yazılımına geri dönmek suretiyle ortadan kaldırılarak, tezgaha “tamamen hatasız” NC programları gönderilebilir.
VERICUT’ın simülasyon modülünde yapılabilecek işler bunlarla sınırlı değil. Parça üzerinde yapılan simülasyon aşağıda görülen olası hataların kontrolünü de sağlamaktadır;
- Bitmiş parçanın ölçüsel doğruluğu kontrol edilebilir.
- Bitmiş parçanın şekilsel doğruluğu kontrol edilebilir.
- İlk ve ara operasyonlar sonucunda bir sonraki operasyon için doğru miktarda stok kalıp kalmadığı kontrol edilebilir.
- Bitmiş parça üzerinde veya her operasyonun ardından duvar ve taban kalınlıkları, delik çapları, köşe radyüsleri, takımın malzeme üzerinde bıraktığı basamakların yükseklikleri, derinlik, aralık, mesafe, açı ve hacim gibi çok detaylı ölçümler yapılabilir.
- Bir tezgahta işlenen parça sonuçlanmadan başka bir tezgaha aktarılıp işlemeye devam edilebilir.
VERICUT, aynı zamanda kesilmiş parçanın orijinal CAD modeli ile kıyaslamasını yapma imkanı da tanımaktadır. Yazılım CAD modelini simülasyonda işlenmiş parçanın içine gömerek, otomatik kıyaslama yapmaktadır. Böylece, dalmaların veya takım yolunun eksikliğinden dolayı işlenmemiş fazla malzemenin kontrolü de yapılabilmektedir.
Simülasyon yapılıp, NC programının herhangi bir hata içermediğine ve kesilecek parçanın ölçüsel ve şekilsel olarak tamamen doğru çıkacağına emin olunduktan sonra, hiçbir test kesimiyle vakit harcamaya gerek kalmaz ve program tezgaha gönderilebilir.
Gerçek simülasyon
Karmaşık parçaları üst seviye tezgahlarla işlerken yapılabilecek “pahalı hataları” önlemek için, imalatçılar çoğunlukla tezgah simülasyonlarına güvenmektedirler. Bazı CAD/CAM yazılımları, takım yolu çıkarttıktan hemen sonra simülasyon yapma imkanı sağlamaktadır. Ancak bu simülasyon, post-proses edilmiş gerçek NC kodu üzerinde değil, henüz takım yolu aşamasında yapılmaktadır. Dolayısıyla çoğu zaman gerçekleri yansıtmamaktadır. Genellikle, post çıkartıldıktan sonra meydana gelen farklılıklar, program hatalarına ve dolayısıyla tezgah bindirmelerine yol açmaktadır. Sadece post-proses edilmiş kod üzerinde yapılan bir simülasyon programcının gerçek anlamda kontrol yapabilmesini sağlar.
Bir çok CAD/CAM yazılımı, tezgah özelliklerinden bağımsız olarak sadece takım yolu hareketlerini, kafa (spindle) hızlarını ve ilerleme değerlerini göz önünde bulundurmaktadır. Takımyolu datası genellikle ortak bir format olan APT formatına çevrilir. Post-proses işlemi esnasında ise bu data, eksen hareketleri, takım değiştirmeler, takım kompanzasyonları, soğutucu ve tezgahla ilgili diğer kontrolleri içeren kodlara çevrilir. İşte bu aşamada ortaya çıkabilecek hatalar, CAD/CAM yazılımı tarafından değil ancak bağımsız bir simülasyon yazılımı tarafından ortaya çıkarılabilir.
Eğer bir atölyede parçanın doğru üretimi için tezgah üzerinde çarpmayı riske etmeden bir çalışma yapılacak ise makinenin ve kontrol ünitesinin kusursuz bir şekilde tanımlandığı bir simülasyon yazılımının kullanımı zorunludur. Aynı zamanda bu simülasyon takım boyu telafisi, çap telafisi, sanal çalışma düzlemleri, alt programlar gibi detaylı konuları da göz önüne almalıdır. Bunlara ek olarak alt-işmili ve puntalar da kolayca ayarlanabilir ve simüle edilebilir olmalıdır. Bu gibi çok kullanılan elemanlar göz önüne alınmadan yapılan simülasyonlarda tezgahta meydana gelebilecek çarpışmaları hangi kusurların oluşturduğunu saptamak imkansızdır.
OptiPath - Takım yolu optimizasyon modülü
Optipath post-proses edilmiş G kodlarını veya doğrudan CAM yazılımının çıktısını analiz ederek takım hareketlerini daha küçük aralıklara böler. Bu aralıkların boyutları yazılımda kullanıcı tarafından belirlenir. Yazılım, her aralıkta kaldırılan talaş miktarına göre en uygun ilerleme değerlerini belirler ve yeni bir NC kodu çıkartır. Takım hareketlerine bir müdahalede bulunmazken çok daha efektif ilerleme değerleri kullanır. Daha efektif ilerleme değerleri sayesinde, bir yandan daha kaliteli parça yüzeyleri elde edilirken bir yandan da “sabit talaş yükü” esasına dayanarak takım ömrü artar ve tezgah tamamen vuruntusuz olarak çalışır.
Günümüzde optimizasyon yazılımları zaman zaman yeni tezgah yatırımlarına alternatif olmaya bile başlamıştır. Zira Optipath sayesinde firmalar rahatlıkla kapasite artışı sağlayabiliyorlar.
Bir Amerikan firması olan Ingersoll Kesici Takımlar, NC kodlarının optimizasyon ve simülasyonunu 3 senedir VERICUT ile yapıyor. Şu anda firmada hiçbir NC kodu VERICUT’tan geçmeden tezgaha gönderilmiyor. Mühendis Paul Gerardy’nin dediklerine bir göz atalım; “OptiPath’i ilk kullanmaya başladığımızda operatörlerimiz bu olaya son derece soğuk ve kuşkucu baktılar. Ancak operatörlerin, CAM programcılarımızı optimizasyon yapmayı unutmamaları konusunda sık sık uyarmaya başlamaları çok uzun sürmedi. Genellikle, optimizasyon işlemi programcılar için fazladan bir iş gibi görünse de, aslında programlamayı çok daha kolay hale getiriyor. Optipath’i kullandığımız ilk sene içerisinde NC kodu çıkartma sürelerimiz rekor seviyelerde azalarak firmaya yılda 250.000 ila 500.000 dolar değerinde tasarruf sağlamaya başladı!”
Bir çok operatör, işleme esnasında ilerleme değerlerini arttırıp azaltmaktadır. Tecrübeli operatörler, makinanın sesinden bile ilerlemenin artması veya azalması gerektiğini anlayabilirler. Ancak bu müdahale operatörün tecrübe ve bilgisi ile sınırlı kalmakta olup programcı tarafından yapılamamaktadır. Dolayısıyla bu bilgi birikimi operatörün firmadan ayrılması durumunda onunla birlikte firmayı terk etmektedir. Optipath, hem programcının hem de operatörün tecrübelerinden öğrenebilmekte ve bu bilgi birikimini saklayabilmektedir. Söz konusu “öğrenme modunda” iken, yazılım bir parçanın işlemesinde kullanılan değerleri kütüphanesine alarak benzer malzemeler ve takımlar ile yapılan daha sonraki işlemelere aynı değerleri uygulayabilmektedir. Programcı veya tezgah operatörü isterlerse işi tamamen yazılıma bırakmakta isterlerse sadece kendi tecrübelerini kullanabilmektedirler. Genellikle tercih edilen yöntem ise her ikisini bir arada kullanmak yani hem kişisel tecrübelerden hem de yazılımın yeteneklerinden istifade etmektir.
H13 çelikten optimize edilmiş NC kodu ile yapılan işleme -
Ingersoll Cutting Tool firması OptiPath optimizasyon yazılımı ile
yılda 250,000 ila 500,000 dolar kazanç sağlıyor…
Auto-DIFF Modülü – Ölçü ve Hassasiyet Kontrolü:
Auto-Diff modülü sayesinde, VERICUT’ın içinde yapılan simülasyonda kalan kütük malzeme ile CAD modeli arasında karşılaştırma yapılabilir.
Yapılan bu karşılaştırmada (+) ve (-) toleranslar verilerek kesilmeden kalan ya da fazladan kesilen(muhtemel dalma) yerler kullanıcı tarafından belirlenen renklerde gösterilir.
Model-Export Modülü – Takım yolundan CAD modele dönüş!
Bu modül sayesinde yapılan simülasyon sonucunda kalan kütük geometri VERICUT tarafından CAD dataya çevrilir. Çevrilen bu data IGS ya da STL formatında CAD yazılımlarına aktarılabilir. Bu sayede elinizde sadece G kodları bulunan modelleri CAD data haline getirebilirsiniz.
Özet olarak VERICUT Yazılımı’nın faydaları şu şekilde sıralanabilir:
• Tezgah verimliliğinin büyük ölçüde artırılması.
• Post-proses edilmiş takım yolundan kaynaklanabilecek yüksek maliyetli hataların önlenmesi.
• Daha iyi ve kaliteli NC programlama.
• CAM yazılımından çıkan yüksek yoğunluklu NC datasının filtreleme(arc fitting veya NURBS) yoluyla eski tezgahlarda da rahat ve hızlı çalışabilmesi.
• Operatörün korkmadan risksiz ve güvenli çalışabilmesi.
• Parça tasarımı ile işlenmiş parçanın kıyaslama ve doğruluk kontrollerinin yapılabilmesi.
*** ÜCRETSİZ TANITIM CD’si için bilgi@ucgenyazilim.com adresine isim, firma, telefon ve adres bilgileriniz ile beraber kullandığınız tezgahın ve CAD/CAM yazılımının markalarını gönderebilirsiniz.
Üçgen Yazılım Danışmanlık Hakkında:
2005 yılında kurulan Üçgen Yazılım, imalat sanayine yönelik yazılım, donanım ve hizmet çözümleri sunmaktadır. Satışını yapmakta olduğu ürünler arasında Unigraphics NX CAD/CAM/CAE Yazılımı, VERICUT Simülasyon Yazılımı, NCspeed Takımyolu Optimizasyonu, Solid Edge CAD/CAM Yazılımı ve DELL İş İstasyonları bulunmaktadır. Firma satış faaliyetlerine ek olarak, bireysel CAD/CAM eğitimleri, tersine mühendislik ve tasarım hizmetleri, optik tarama ve prototip konularında da imalat sektörüne yönelik hizmetler vermektedir.
İrtibat:
Sarp Eğilmez
Genel Müdür
Cem Alpay
Teknik Müdür
Üçgen Yazılım Danışmanlık Bilgisayar ve Makine San. Tic. Ltd. Şti.
Poyraz Sok. Sadıkoğlu İş Merkezi 2 Kat:1 Daire:14 Tuğlacıbaşı
Kadıköy İstanbul
Tel: (216) 550 52 06
Faks: (216) 550 52 07
www.ucgenyazilim.com |
