Ramazan Uçar, Ar-Ge Md.
Levent Garip, Ar-Ge Müh.
Hakan Ayhan, Ar-Ge Müh.
Canel Otomotiv A.Ş.
Şubat 2006, İstanbul
Not: Orijinal olarak TurkCADCAM.net
Dergisi 2. Sayısı için hazırlanmış bu
makale, ilk kez Ekim 2007'de TurkCADCAM.net Portalı'ndan
yayınlanmaya başlamıştır.
Canel Otomotiv A.Ş. Yeşilova Şirketler Grubu'nun otomotiv endüstrisini alanında faaliyet gösteren firmasıdır. Başta otomotiv endüstrisi olmak üzere karavan, demiryolu, yat endüstrisine, çoğunlukla yolcu ve şoför güvenlik çerçeveleri olmak üzere
port bagaj, motor kapakları, bagaj kapakları, ticari araç kasaları, aksesuar ekstrüzyon profiller üretiminde hizmet vermektedir.
Canel Otomotiv A.Ş. genellikle alüminyum ekstrüzyon profilleriyle çerçeve tasarımlarını gerçekleştirmektedir. Yaptığı bir çerçeve tasarımında genel tasarımlardan farklı olarak alüminyum ekstrüzyon profili yerine poliüretan esaslı ürün tasarlamış ve ABD, AB ve Türkiye'de patent alınmıştır.
Tasarlanan bu ürün mevcut ürünlere göre daha estetik ve daha güvenli bir tasarımdır. Cam endüstrisindeki boşaltma teknolojisinin de kullanılması tasarıma farklı bir estetik kazandırmıştır. Çerçeve genel olarak cam ve poliüretan malzemeli parçalardan oluşmaktadır.
Çerçevenin 24 adet parçasının modellenmesi ve kinematik analizi CATIA V5 ortamında gerçekleştirilmiştir. Bu projedeki diğer analizler FİGES A.Ş. tarafından sonlu elemanlar yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, çerçeve camının deformasyon analizi, sızdırmazlık lastiği statik ve yorulma analizleri, hareketli cam deformasyon analizi, hareketli camın ısıl gerilme analizi, kilitleme mekanizmasının deformasyon analizi, yayların statik ve yorulma analizi, mandal deformasyon analizidir. FİGES A.Ş,. bu sonlu elemanlar analizini ANSYS yazılımı ile gerçekleştirmiştir. Bu analizlerde Canel A.Ş. tarafından hazırlanmış CAD modeli basitleştirmek için en iyi sonuçları elde etmek için bazılarında ½ model kullanılmıştır.
Analizler, ana sanayi firması tarafından belirlenen şartnameye göre yapılmış ve sonuçlar yine buna göre değerlendirilmiştir. Analizlerde elde edilen sonuçlar bu şartnameyle karşılaştırılmış ve uygun olduğu tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen sonlu elemanlar doğrultusunda İnfotron A.Ş.'ne silikon kalıplama yöntemiyle poliüretan esaslı malzemeden çerçevenin prototipi hazırlatılmıştır..

Resim-1 Çerçeve CAD model resmi

Resim-2 Hızlı prototip ile yapılmış numune çerçeve
(Master model SLA ile inşa edilmiş ve fonksiyonel prototip
silikon kalıplama ile, seri üretimde kullanılacak poliüretan malzemeden üretmiştir.)

Resim-3 Hareketli araç camının simetrik modeli

Resim-4 Sınır şartları

Resim-5 malzeme detayları

Resim-6 Hareketli cam çerçevesi üzerindeki eşdeğer Von Mises Gerilme dağılımı
(Aşağıda, Max stres bölgesi yakından görülmektedir)
 |

Resim-7 Hareketli cam çerçeve üzerindeki 1. Asal Gerilme dağılımı
(Aşağıda, Max stres bölgesi yakından görülmektedir)

|

Resim-8 Sızdırmazlık lastiğine ait sonlu eleman modeli detayları

Resim-9 Sınır Şartları
Sızdırmazlık lastiği üstteki referans yüzeyi yardımıyla -y yönünde 2mm sıkıştırılmıştır ve aynı zamanda alt referans yüzeyinden de bütün yönlerden sabitlenmiştir.

Resim-10 Maksimum Asal Gerilmesi Sonuçları Dağılımı (MPa)

Resim-11 Maksimum Asal Birim Uzama Sonuçları Dağılımı

Resim-12 y-yönündeki Yer Değiştirme Sonuçları Dağılımı (mm)

Resim-13 Yorulma Ömrü Sonuçları Dağılımı (çevrim)
Canel Otomotiv A.Ş. hakkında:
1988 yılında Bursa'da kurulan Canel Otomotiv A.Ş. (www.canelotomotiv.com.tr) alüminyum sektörünün her alanında faaliyet gösteren Yeşilova Şirketler Grubu (www.yesilova.com.tr) içerisinde yer almaktadır. Başta otomotiv endüstrisine 'co-design'lık yapmakta olan Canel Otomotiv'in yurt içi referansları arasında Anadolu Isuzu, Askam, BMC, Ford Otosan, Hyundai, Karsan, Man, Otoyol, Renault, Temsa, Tofaş, Toyota yer almaktadır. Yurt dışına ihracat yaptığı ülkelerin başında da Almanya, Avusturya, ingiltere, Belçika, İsrail, Macaristan, Finlandiya, Fransa' daki otomotiv firmaları yer almaktadır.
Canel Otomotiv, Ar-Ge + Mühendislik departmanı 4 adet CATIA V5 (CAD/CAM/ CAE) ve 3 adet AutoCAD istasyonu ile müşteri isteği doğrultusunda tasarımlarını gerçekleştirmektedir. CATIA V5 entegreli SMARTEAM yazılımı kullanan Canel, SMARTEAM ile de ürün data yönetimini sorunsuz hale getirmeyi hedeflemektedir.
1988 yılında kurulduğundan beri teknolojiyi yakından takip eden Canel Otomotiv son yıllarda yakın işbirliği yaptığı Cadem'in desteği ile bugüne kadar birçok ilkleri yapma fırsatı yakalamıştır. Bunlara en güzel örnek SMARTEAM programıdır. Projenin en başından itibaren sorunsuz bir döküman takibi ve yeni tasarımların datalarının yönetilmesi sağlamış, bunların mühendislik, üretim, satış, satın alma ve kalite departmanlarına aktarılması ve tam takibinin yapılabilecek noktaya ulaşmıştır. Cadem firması bu süre zarfında geçmiş dataların aktarılması yeni veri girişlerinin en sorunsuz ve hızlı aktarımı gibi birçok konuda özverili çalışarak mükemmel bir yapının oluşmasında büyük yardımı olmuştur...
Canel'in Cadem ile yaptığı bir diğer proje de "Hızlı Çerçeve Tasarımı" için bir "Knowladge" uygulamasıdır. Bu sayade tasarımın hızlanmasının yanında, maliyet analizinin yapılmasına, operasyonların ve ürün reçetelerinin oluşturulmasına büyük bir hız kazandırmıştır. Bu yazılım, artık geçmiş yıllarda olduğu gibi "ağır ve yeni üründe hatalar olur" mantığını firmadan söküp atmada büyük yarar sağlamıştır. Teknolojinin firmalarımızda kullanılması ile Türkiye'de artık mühendislik büyük aşamalar kaydetmiş, 'Co-design' yapan, yurt dışındaki otomotiv firmalarına daha tasarım aşamasında 3D hızlı modelleme ile ürün sunabilir hale gelmiştir. |