|
Çeviri:
Engin Gülşen
MET CAD/CAM/CAE, Şubat 2005
Kaynak:
Becoming
More Accurate With Speed
Bill
Elliott, Northwood
Designs, Inc. (metacut.com)
Her
şeyin anahtarı hassasiyettir. Kalıp üretimi sürecinde yapılan
her iş ile tezgah veya yüksek hız kontrolü üreticisi tarafından
tamamlanan her görev hassasiyet hedeflidir. İşleme sürecinde
daha hassas üretim yapabilmek, kalıp üretimi endüstrisinin
değişmeyen bir hedefidir.
İlk
başlarda CNC tezgahlar çizgilerle ve yaylarla ifade edilen
2D şekilleri işlemekteydi. Şekillerin çizgi ve yaylardan oluşmasından
ötürü çıkacak parçanın hassasiyeti, tezgahın hassasiyeti ve
verilen talimatları takip edebilme yeteneğiyle kontrol ediliyordu
(verilerle değil).
Daha
sonra CAD/CAM sistemleri piyasaya çıktı ve bunlar da ilk olarak
elle programlamanın hızlandırılması ve insan kaynaklı hataların
azaltılması amacıyla kullanıldı. Halâ 2D şekiller işleniyordu.
Kısa sürede, CAD sistemleri eğriler ve yüzeylerle ilgilenmeye
başladılar. Bu yeni bir oyundu, özellikle de CAM tarafı için.
Artık matematiksel olarak doğru bir şekilde çizgi ve yayların
ofsetlenmesi kadar basit değildi.
Bu
anlamda eğri ve yayların işlenmesi için gerekli olan takım
yolu o kadar da kolay tanımlanamıyordu. Bu yüzden bir sonraki
en iyi şeyi yaptılar; Takım yolunu belirli bir toleransla
genellikle "hassas" veya daha kusursuz hale getirdiler.
Bu da eğrilerin bir dizi doğrusal bölümlerle ifade edilmesine
ve böylece teorik mükemmel eğri yakınsamasının gerçekleşmesine
olanak sağladı. Bu doğrusal bölümler genellikle kirişsel sapma
üzerine yapılırlar (bkz. Şekil 1).
Kirişsel
Sapma: Kirişsel sapma kiriş ve yay (veya eğri) arasındaki
en büyük mesafedir. Doğrusal bölümlerin toleransını kontrol
etmek amacıyla kirişsel sapma kullanmanın faydalarından biri
tutarlı bir sapmanızın olmasıdır. Eğer bir eğriyi eşit uzunlukta
çizgilere bölerseniz çizgilerin eğriden sapması değişir çünkü
eğrilik daha büyük ve küçük hale gelir. Aynı zamanda kirişsel
sapma kullanıldığında diğer yöntemlere göre daha küçük bir
data seti elde edilir.
Problemler
|
|
|
Şekil
2: Blok İşleme Süresi problemleri.
|
Bu
noktada, neredeyse doğru bir data setimiz vardı fakat bir
takım problemler ortaya çıktı.
İlk
problem binlerce küçük çizgilerin bir kontrol -ki uzun çizgi
ve yayların kesimi için tasarlanmıştı- tarafından doğru bir
şekilde kesilememesiydi. Literatürde olduğu gibi çok yavaş
olan Blok Proses Süreleri (BPS) nedeniyle data içerisinde
tıkanıp kalacaktı. Bu problem takımın sallanması veya teklemesi
şeklinde kendini ortaya çıkardı ve çok hızlı kontrol olmadan
tezgahta bir kalıbı kesmeye çalışan herhangi biri bunun nasıl
birşey olduğunu bilir (bkz. Şekil 2).
Blok
Proses Süresi (BPS): Bir kontrolün kod bloğunu okuması,
anlaması, uygun talimatları servolara göndermesi, resetlemesi
ve bir sonraki kod bloğunu okumaya başlamasına kadar geçen
süre. (Örnek: G1 X5.9876 Y3.9874 Z2.5467 F150.)
Blok
İşleme Süresi (BİS): Bir tezgahın fiziksel
olarak programlanan kod bloğunun sonuna kadar gitmesi için
geçen süre.
Bu
problemlerin sebebini anlamanın en kolay yolu blok proses
süresi (BPS) ve blok işleme süresi (BİS) arasındaki ilişki
olarak görmektir. Eğer BİS, BPS'nden daha uzunsa herşey gayet
normal çalışacaktır. Eğer BİS, BPS'nden kısaysa; tezgah verilen
talimatları tamamladığında sorunlar ortaya çıkacaktır, çünkü
kontrolün servolara yeni talimat olarak ne vereceğini kararlaştırması
için zamanı olmayacaktır. Bir sonraki talimat için beklerken
tezgahın duraklaması gerekecektir (bu "Servo Starvation"
olarak da bilinir). Süreç defalarca tekrarlandığında, kendini
sallanma veya tekleme şeklinde gösterir.
Bu sorunla ilgili olarak ne yapılabilir?
1.
İlerleme hızını (feed-rate) düşürün.
İlerleme hızı düşürüldüğünde tezgahın kod bloğunun sonuna
ulaşması daha uzun bir süre alır. Bu da kontrole her bloğu
bitirmesi için daha fazla zaman tanır. Sonuç olarak, BİS,
BPS'nden daha uzun olur ve tezgah normal çalışır. Tabiiki
bu aynı zamanda işlerinizin yavaşlaması anlamına gelir.
2.
Her talimatın fiziksel uzunluğunu artırın.
İlerleme oranının yavaşlatılmasıyla aynı etkiye sahiptir;
mevcut kod bloğunun sonuna ulaşmayı geciktirir. Buradaki problem,
eğik yüzeylerin tanımlanması için daha uzun çizgiler kullanmanız
sonucunda hassasiyet seviyenizin düşmesi ve buna bağlı olarak
da elle parlatma ihtiyacının artmasıdır.
3.
BPS'ni azaltın.
BPS'nin azaltılması, sadece kontrolün daha yeni ve daha hızlısıyla
değiştirilmesiyle gerçekleştirilebilir.
CNC
programcıları blok işleme zamanı problemini azaltmak amacıyla
her ikisi de güzel sonuçlar doğurmayan metotları kullandılar.
İlerleme hızının azaltılması işleme zamanını artırırken takım
yolu hassasiyet seviyesinin düşürülmesi tesfiye çalışmasının
ciddi oranlarda artmasına neden oluyordu.
Sonunda
imdada yüksek hızlı kontroller yetişti! Yüksek hızlı kontroller
blok işleme zamanını minimuma indirecek şekilde tasarlanmışlardı.
Blok proses süresinin azalmasıyla CNC programcıları daha yüksek
ilerleme oranlarında çalışmak ve eğik yüzeylerin tanımlanması
için daha küçük çizgiler kullanmakta özgür kaldılar. Kontrolün
blok proses süresinin daha kısa olması, daha hızlı ve daha
hassas parça işlemeyi mümkün kıldı.
Over-travel
takım yolunda arzu edilen datadan uzak bir işlemeyi içerir.
Başka bir deyişle yanlış işleme.
Bu, parçanın eğriliğine göre çok hızlı hareket sonucu ortaya
çıkar. Bu gerçekten temel bir fizik problemidir ve şu etkenler
önemlidir:
1)
Yön değişimi oranı (eğrilik açısı)
2) Yön değiştirmek için mümkün olan kuvvet miktarı
3) Hareket ettirdiğiniz kütle
Daha
basit ifade etmek gerekirse yön değişimi oranını eğrilik olarak
düşünebilirsiniz. Eğer daireler anlamında düşünüyorsanız 1
metre çapında bir daire, 2 metre çapındaki bir daireden daha
küçük bir eğriliğe sahiptir ve 1 metrelik daire üzerinde yön
değişimi daha çabuktur. Başka
bir deyişle düz bir çizgide yön değişimi yoktur.
İkinci
faktör, kuvvet, tezgahınızın eksenlerindeki servo motorlardır.
Her eksene uygulayabilecekleri sınırlı kuvvetleri vardır.
Daha hassas olması için her eksen lineerdir ve tek bir eksen
veya servo motor derken kastettiğimiz "hızlanmak veya
yavaşlamak için ne kadar kuvvetin olduğudur". Servo motor
büyüdükçe verilen bir kütleyi daha hızlı yavaşlatabilir veya
hızlandırabilirsiniz.
Üçüncü
etken kütledir. Bu, işlenen parça ile yataklı tip freze ve
tablaları içerir. Burada ilginç olan yataklı tipli frezelerde
genelde bir eksen iki yatağı hareket ettirir. Bu da eksenlerden
birinin hareket ettirmek için çok daha fazla ağırlık taşıdığı
anlamına gelir. Bu da genelde tezgahın maksimum yavaşlama
ve hızlanmasını kontrol eden eksendir.
Eğer
bir formül için ısrar ediyorsanız kuvvetin (f) servolar olduğu
standart f=m*a derim; Kütle (m) tablalar ve işlenen parça,
ivme (a) de eğriliğe bağlıdır. Çünkü eğrilik küçük olduğunda
programlanan takım yolunu terketmeden kesme yapabilmek için
yavaşlama sırasında daha büyük ivme gerekir. Burada hatırlanması
gereken en önemli şey verilen bir tezgah üzerinde üç faktörden
sadece birinin değiştiğidir; o da eğriliktir. Tezgah her zaman
aynı servolara sahiptir ve kabaca her zaman aynı kütleyi hareket
ettirir diyebiliriz. Bu da herhangi bir tezgah üzerinde verilen
bir eğrilik, belirli bir ilerleme hızına sahip olması anlamına
gelir. Bunu "hassas ilerleme hızı" olarak adlandıracağız.
Hassas ilerleme hızı büyük eğriliklerde daha hızlı, küçük
eğriliklerde daha yavaştır. Bir doğru üzerinde tezgah hızlıca
ilerleyebilirken ani yön (keskin köşeler) değişimlerinde kontrolün
tam hassasiyet için durması gerekir.
|

Şekil 3: Over-travel
|
Hikaye
henüz tamamlanmadı. Çok yüksek hızlarda ilerleme oranlarının
icadıyla yeni bir problem ortaya çıktı: over-travel (bkz.
Şekil 3).
Doğru
yüksek hız kontrolleri over-travel'ı, parçanın eğriliğine
göre ilerleme oranlarını değiştirerek sınırlar. Bu, yüksek
hız kontrollerin takım tezgahlarıyla entegrasyonuyla yapılan
testlere dayanılarak yapılır. Bu test datası formülize edilmiştir
ve bu formül eğrilik değişimlerini belirlenen hassasiyet seviyesinde
karşılamak için ilerleme hızını tezgahın fiziksel yetenekleriyle
ilişkilendirir.
Tezgahla
işleme sürecinin hassasiyetini bu ilerleme hız kontrolü bile
garanti etmeye yetmiyordu. Bir sonraki engel, daha sonra hangi
eğriliklerin işleneceği ve doğruluğu kontrol etmek için hangi
ilerleme hızının kullanılacağı sorusuydu. Takım yolunda binlerce
küçük noktaların olması, kontrolün mevcut pozisyonundan ileride
neler olacağını dikkate alma yeteneğinin olmasıydı. Eğer kontrol
önünü göremezse küçük bir eğrilikle karşılaştığında yavaşlamak
için çok hızlı ilerliyor olabilirdi.
Modern
bir kalıp üzerinde ilerleme hızlarının daha yavaş olması gerekir
ve yavaşlamanın başlaması gereken noktalar arasında birçok
küçük doğrusal hareketler olabilir. Mesela yavaşlamanın başlayacağı
nokta ile ilerleme hızının yavaş olması gereken nokta arasında
70 blok (küçük çizgiler) olduğunu varsayın. Eğer kontrol sadece
gelecek 20 blok için doğru ilerleme oranlarını hesaplayabiliyorsa
yavaşlamaya başlaması gereken (yaklaşan küçük yarıçaplı takım
yolunun varlığından dolayı) noktayı geçmiş demektir. Sonuç
over-travel'dir. Şu ana kadar doğru yüksek hızlı (high-speed)
tezgah kontrollerinin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerektiğini
gördünüz:
1)
Hızlı blok prosesi,
2) Hassasiyet kontrolü (takım yolu eğriliğine bağlı olarak
ilerleme hızının ayarlanması),
3) Gelişmiş önünü görme yeteneği.
Bunların
herhangi biri olmazsa doğru yüksek hız kontrolü gerçekleştirilemez.
İlginçtir, tezgahların gelişim tarihini incelediğinizde bunların
tamamının daha hassas işleme ihtiyacından ortaya çıktığını
görebilirsiniz.
Ne
Kadar Hassas Yeterince İyidir?
Neden
o kadar hassas olmamız gerekiyor ve ne kadar hassas "yeterince
iyi"? Hassasiyetin bu kadar önemli olmasının tek sebebi
parçanızın yüzey kalitesinin iyi olması için başka bir yol
olmayışıdır. Bu haddinden fazla vurgulanamaz. Kötü yüzey kalitesi
süreç içerisinde bir noktada zayıf hassasiyetten kaynaklanır.
Hassasiyetin kontrol edilmesi gereken iki yer vardır. İlk
yer data (takım yolu) ve ikinci yer CNC tezgahtır.
Data
Karmaşık
bir şekli tezgahla işlediğinizde bir sürü geçişleri işlersiniz.
Eğer bu geçişler hassas olmazsa, bir geçiş diğerine göre düşük
veya yüksek olabilir, sonuç kötü yüzey kalitesidir. Datanın
daha hassas olması yüzey kalitesi problemleriyle daha az karşılacağınız
anlamına gelir.
Uygun
bir soru, "CAD modeli ne kadar hassas olmalıdır?"
Cevap çok basit; Tezgahınızdan mümkün olan en iyi sonucu alabilmek
için CAD modeliniz tezgahınızdan daha yüksek bir hassasiyette
olmalıdır. Eğer tezgahınız 0,01mm hassasiyetle çalışıyorsa
takım yolunuzdaki toplam toleranslar 0,01mm değerini geçmemelidir.
Birçok tezgah için bu blok transfer zamanını uzatmaktaymış
gibi görünse de bu sorunun çözümüne yaklaşıyoruz. Şimdi CAD
model hassasiyetinin tezgahınkinden çok olmasıyla yüzey kalitesi
problemlerine sebep olmayacağını aklınızdan çıkarmayın.
CNC
Takım Tezgahı
Tezgah
iki ana parçadan oluşur; Kontrol sistemi ve tezgahın kendisi.
Bu yüksek hız kontrollerin geliştirilmesinin ana sebebidir.
Bunlar tezgah operatörüne daha hassas ve sonuç olarak tesfiye
çalışmasını azaltan yüzey kalitesinde parça üretmesini sağlar.
Tezgah
göz önüne alındığında hassasiyet birçok şeye bağlıdır; gerçek
pozisyonunu bilme kabiliyeti, tezgahın her parçasının hassasiyeti
(tablalar, civatalar, vs.) ve tezgahın bütünlüğü bunlardan
sadece birkaçıdır. Aklınızdan çıkarmayın ki diğer herşeyi
aynıysa en hassas tezgahınız en iyi işi yapacaktır. Aslında
"yüksek hızlı tezgah" ile "hassas tezgah"
fonksiyonel olarak aynı anlamda kullanılabilir. Yüksek hızlı
(high-speed) tezgahlar gerçekten hassas olmaları için yapıldı.
Hızlı olmalarının bir sebebi de hassas olmalarıdır. Yüksek
hız kontrolleri kalıp sektörüne girmeden önce tezgahla işleme
zamanını ve kaliteyi etkileyen faktör genelde kontroldü. Daha
açık olmak gerekirse kontrolün blok transfer zamanıydı. Bu
yüzden karmaşık şekiller işlenirken tezgahın fiziksel limitlerine
asla erişilemezdi. Doğru yüksek hız kontrollerin icadıyla
kontrol artık tezgahın önünde yer almamaya başladı ve tezgah
üreticileri bu kontrollere ayak uydurabilecek daha hassas
ve daha hızlı tezgahlar yapmaya mecbur kaldılar.
Pekala,
sıradan bir tezgaha yüksek hız kontrolü koyarsanız ne olur?
Aslında olan şey ilk defa tezgahınızın fiziksel potansiyeline
ulaşmanız olacaktır. Buradaki anahtar kelime belirli bir tezgahın
"fiziksel potansiyelidir". Hiçbir zaman sıradan
bir tezgahla ulaşamayacağınız yüksek hız tezgah merkezlerinde
görebildiğiniz hassasiyet ve hızdır. Tezgahınız yıpranmadığı
sürece, hatayı kontrol etmeye başladığınızda hala çok iyi
yüzey kalitelerine ulaşabilirsiniz. Bu noktada tezgahın inşası
önemli olur. Ne kadar iyi inşa edildiyse o kadar hassas işleyebilir
ve yüksek hızlara dayanabilir. Başka bir deyişle daha iyi
inşa edilen bir tezgahla, eğer kontrolün sınırlayan faktör
özelliğini ortadan kaldırabilirseniz daha iyi ve hızlı parça
işleyebilirsiniz.
Tezgah
Optimizasyonu Yazılımını Kullanarak Problemlerden Kurtulmak
Tezgah
optimizasyonu yazılımı eski veya yeni her tezgah takımınızın
gerçek potansiyelini kullanmanızı sağlayacaktır. Bu yazılımın
kullanımı yüksek hız kontrolü olan ve olmayan tezgahlar için
ayrı ayrı tartışılacaktır (bkz. Tablo-1).
|
Tablo-1:
Tezgah optimizasyonu yazılımı kullanarak problemlerden
kurtulmak
|
|
Problem
|
Çözüm
|
Tezgah
Optimizasyonu Yazılımı ile Çözüm
|
Sonuç
|
| Birçok
kısa doğrusal bölümler nedeniyle BPS problemleri. |
Her
kod bloğunu hesaplama zamanını azaltmak için kontrol üzerine
hızlı bir CPU koyun |
Bilgi
sürecinin kontrolünü yavaşlatan daha uzun ve daha az geometrik
şekiller |
BPS
problemi ortadan kalkar |
| Eğrilik
değişimleri nedeniyle over-travel |
Takım
yolunun eğriliğine göre tezgaha özel ilerleme oranları |
Takım
yolunun eğriliğine göre tezgaha özel ilerleme oranları
ve "Kesin Durma" eklentileri |
CNC
tezgahınızda yüksek hassasiyette ve düşük gerilimle kesme |
Eğrilik değişimleri için
zamanında yavaşlamaya
başlamayı sağlayacak
gelişmiş önünü görme |
Mevcut
pozisyonun hızlı analizi için kontrol üzerine hızlı CPU
koyun |
Blok
sayısını büyük ölçüde azaltarak daha düşük seviye önünü
görmeyi yeterli kılma |
Zamanında
yavaşlamayı
başlatacak önünü görme sorununun ortadan kalkması |
Yüksek
Hız Kontrolü Olmayan tezgahlar
Yukarıda
tartışıldığı üzere yüksek hız kontrolü olmayan CNC tezgahlarını
genelde sınırlayan kontroldür. İlk problem blok proses süresidir
(BPS). BPS problemini yenmek için yapılması gereken blok işleme
süresini (BİS) BPS'nden uzun hale getirmektir. Bu, aşağıdaki
3 yoldan biriyle gerçekleştirilebilir:
1)
İlerleme oranını yavaşlatın.
2) Her talimatın fiziksel uzunluğunu artırın.
3) BPS'ni azaltın.
Optimizasyon
yazılımı ikinci metodu kullanır ve CAM sistemlerince üretilen
noktadan noktaya dataları hassasiyetle yaylarla örtüştürür.
Bir yay genellikle 10 çizginin 9'undan fazlasını tek bir yayla
değiştirir -hatta küçük toleranslarla. Bu da her bloğun fiziksel
uzunluğunun daha fazla olduğu anlamına gelir. Daha uzun bloklarla
kontrolün BPS daha yavaş olabilir ve sallanma veya tekleme
sorunları ortadan kalkar. Kontrol ne kadar daha yavaş olabilir?
Optimizasyon yazılımının yaptığı değişikliklerle benzer toleranslarda
kontrol %90 daha yavaş olabilir. Kontrolünüzün BPS'ni limitlere
ulaşmadan daha hassas parça yapabilirsiniz.
Eğer
yapmak istediğiniz tek şey daha hızlı gitmekse, CAM sisteminizde
toleranslarınızı daha büyük seçmeniz yeterli olacaktı. Bu
daha ve daha uzun çizgiler oluşturacak ve BPS problemi azaltılacaktır.
Blok sayısını azaltan herhangi bir şey BPS problemi yaşama
ihtimalinizi de azaltır. Fakat bu metot aynı zamanda çok kötü
bir yüzey kalitesi ortaya çıkarır ve siz bundan daha iyisini
istersiniz (daha kaliteli parça). Bildiğiniz üzere daha yüksek
kalite hassasiyet ister.
Optimizasyon
yazılımınca blokların sayısındaki müthiş azalma ve daha uzun
geometrik şekiller yeni problemleri doğurur. Kontrolleri hızlandırmak
sadece ilk adımdı. Aynı zamanda hassasiyeti de kontrol etmeniz
gerekir. Hatırlatmak gerekirse hassasiyet iki yerden gelir;
CAD model verisi (data) ve tezgah. Çünkü optimizasyon yazılımı
eski kontrolden bile BPS problemini yok ederken BPS problemleriyle
karşılaşmadan daha hassas data üretebilirsiniz. Şunu da unutmayın
ki tezgah takımının fiziksel yetenekleri de data hassasiyeti
kadar önemlidir. Optimizasyon yazılımı olmadan bu mümkün değildi
çünkü çok fazla data vardı ve kontrolünüz bunlarla başa çıkamıyordu.
Optimizasyon yazılımı sayesinde küçük toleranslar kontrolünüz
tarafından kabul edilecektir.
Parçanızın
hassasiyetini kontrol eden ikinci ana faktör tezgahtır. Kontrolden
gerilim alındığında aniden CNC tezgahınız ne kadar hızlı ve
hassas parça işleyebileceğinizin sınırlayıcısı haline gelir.
Optimizasyon yazılımı ile kalıplarınızı gerçekten çok hızlı
işleyebilirsiniz. Muhtemelen nasıl bu kadar hızlı işleyebileceğinizi
merak ediyorsunuzdur. Bu güzel değil mi? Hayır. Çok hız over-travel
problemini doğurur ve over-travel hassasiyet kaybıdır ve hassasiyet
kaybı da kötü yüzey kalitesi demektir. Hatayı kontrol etmeden
hızlı işlemek sadece kötü bir parçayı daha hızlı işlemek demektir.
Çoğu CNC operatörü oluşan kötü yüzeylerin over-travel dan
değil datadan oluştuğunu sanır. Bu özellikle ani yön değişimi
olan yerler için doğrudur. Buradaki hile her zaman programlanan
datayı terk etmeden işlemeye devam etmesini sağlayacak ilerleme
oranlarının sağlanmasıdır. Eğer eğriliğe ve tezgahınızın fiziksel
yeteneğine göre hassas ilerleme oranı sağlayabilirseniz hiçbir
zaman over-travel sorunuyla karşılaşmazsınız. Over-travel
sorununu ortadan kaldırarak sadece daha kaliteli yüzeyler
elde etmez aynı zamanda CNC tezgahınızın da aşınmasını önleyerek
daha uzun bir ömüre sahip olmasını sağlarsınız. Optimizasyon
yazılımı bu tezgaha özgü hassasiyet kontrolünü sağlayacaktır.
Optimizasyon
yazılımı özel takım tezgahları için over-travel sorununu engelleyecek
ve hassasiyeti sağlayacak ilerleme oranlarına göre özelleştirilebilir.
Aslında optimizasyon yazılımı tarafından oluşturulan her yay
tezgahınıza ve onun fiziksel yeteneklerine göre tek bir ilerleme
oranına sahip olacaktır. Optimizasyon yazılımı aynı zamanda
takım yolunuz içerisindeki keskin köşeleri araştıracak ve
çarpma ve vurma gibi genel karşılaşılan sorunları ortadan
kaldırmak için uygun G-kodları ekleyecektir. Bunun anlamı
daha kaliteli yüzeye sahip, daha hassas ve daha kısa sürede
parça işlemedir.
Optimizasyon
yazılımı ile takım yollarınızı nasıl programladığınız konusunda
biraz farklı düşünmeniz gerekir. Öncelikle, zorlanmadan daha
hassas takım yolları yapabilirsiniz. Aynı zamanda daha hızlı
ilerleme oranları programlayabilirsiniz. Optimizasyon yazılımı
maksimum ilerleme oranını herhangi eğrilik için kontrol ettiğinden
ve BPS problemi ortadan kaldırıldığından kalıbınız üzerindeki
en iyi senaryoya göre ilerleme oranları ve hızları programlayabilirsiniz.
Şu anda sizin ilerleme oranları ve hızlarla ilgili kararlarınız
en kötü senaryoya göre verilmektedir. Bu noktada en büyük
probleminizin nerede olduğuna karar verip ona göre ilerleme
oranı programlamalısınız. Buradaki talihsiz nokta diğer taraflar
için mümkün olandan daha yavaş işliyor olmanızdır. Optimizasyon
yazılımı en iyi senaryoya göre programlamanızı ve hassas kesim
için yazılım gerekli yerlerde gerektiği kadar yavaşlama ayarlarını
yapacaktır. İlerlemedeki bu farklılık tek başına işleme zamanınızı
yarı yarıya azaltabilir ve daha kaliteli yüzeyler elde edersiniz.
Küçük bir alanda olabilen en yüksek hız yerine bütün parçayı
mümkün olan en yüksek hızda işlediğinizi bir hayal edin.
Mevcut
yatırımlarınızla daha hızlı ve daha iyi parçalar üretmek kulağa
doğru olamayacak kadar güzel geliyor, fakat değil. Optimizasyon
yazılımı yüksek hız kontrollerinin ilgilendiği problemlerin
aynısıyla ilgilenir. Birebir ilişki sözkonusudur. Problemlere
tekrar bir göz atalım ve optimizasyon yazılımıyla yüksek hızlı
tezgah kontrollerinin nasıl çözdüklerine bakalım (bkz. Tablo-1).
Yüksek
hız kontrolü sorunları hesaplama hızıyla çözerken optimizasyon
yazılımı aynı sorunu ustalıkla çözüyor ve sonuçlar hemen hemen
aynı. Optimizasyon yazılımı kullanmak sanki bütün tezgahlarınıza
yüksek hız kontrolü bağlamak gibidir. Ama mutlaka arada farklar
bulunmaktadır. Mesela tek bir yazılım alırsınız ve bütün takım
tezgahlarınız için bunu kullanabilirsiniz. En mükemmel sonucu
nasıl alacağınızı bilmek ister misiniz? Optimizasyon yazılımını
iyi bir yüksek hız kontrolü ile birleştirin.
Yüksek
Hız Kontrollü tezgahlar
Eğer
optimizasyon yazılımı yüksek hız kontrolü ile aynı işi yapıyorsa
yüksek hız kontrolüne ve bir işleme merkezine nasıl yardım
edebilir? Bu da başka bir mükemmel soru. Öncelikle yüksek
hızlı tezgahla işleme merkezinden ne aldığınıza bakarak başlayalım.
Kabul edilebilir bir hassasiyet ve hız alıyorsunuz. İşleme
merkezi tam olarak ne yapması bekleniyorsa onu yapıyor; belirlenen
bir toleransta sağlanan datayı takip ediyor. Tolerans kaç?
Bu tamamen tezgaha kontrolü koyan OEM'e bağlıdır. OEM bunu
istediği herhangi bir değer yapabilir ama bunun çok dar sınırları
vardır; Eğer çok hassas yaparsa işlem uzayacak; eğer çok büyük
olursa işlem hızlı olacak fakat sonuç kalitesiz olacak. En
azından bir üretici tolerans seviyeleri belirlemeli ve kullanıcı
hassasiyet/işleme zamanı değerlerinden istediğini seçme şansına
sahip olmalıdır. İkisine de sahip olamazsınız. Yoksa olabilir
misiniz?
Optimizasyon
yazılımından gelen data başka hiçbir metotla sağlayamayacağınız
hassasiyet ve hıza erişmenizi sağlar. Yazılım bunu kontrole
ve tezgaha data sağlayarak hassasiyetini koruyarak hızlı işlemesini
sağlar. Bunu birkaç farklı yolla yapar; Yavaşlamayı gerektirmeyen
ani dönüşlere sahip olmayan sabit eğri alanları sunar. İkinci
olarak son nokta sayısını ve sonuç olarak geçiş nokta sayısını
azaltır. Üçüncü olarak, kalan geçiş noktaları daha düşük açısal
değişime sahiptirler.
Bunların
sonucu olarak tezgah sık sık yavaşlamaya ihtiyaç duymadan
kesme boyunca daha yüksek ilerleme hızlarına ulaşır ve bunları
daha uzun süre korur. Bu bağımsız ve büyük kontrol üreticilerinden
biri tarafından test edildi ve onaylandı. Bunun yanında bir
parça için ne kadar zaman kazandıracağını söylemek oldukça
zor. Parçanın şekliyle, büyüklüğüyle ve programlanan maksimum
ilerleme oranına göre değişim gösterir. Eğer ilerleme oranı
çok yavaş programlandıysa yazılımla veya yazılımsız işleme
arasında küçük farklılıklar görürsünüz. İlerleme oranı arttıkça
ve kontrol tarafından müsaade edilen
hata küçüldükçe zaman farkı artar.Yüzey kalitesi de iyileşir
çünkü tezgahta daha hassas dataları problemsiz işleyebilirsiniz.
Dahası, blok son noktalarında daha yumuşak geçişler ve datanın
büyük sabit eğri alanlarıyla ifade edilmesi söz konusudur.
Özetle
diyebilirim ki; en iyi kaliteyi en yüksek toleransla en kısa
zamanda tezgah optimizasyon yazılımı kullanarak elde edebilirsiniz.
Sonuç
Tezgah
optimizasyon yazılımları bütün takım tezgahlarında daha hassas
parçaları daha kısa sürede işlemeye yardım eder. Eğer yüksek
hassasiyette kesmenize müsaade etmeyen veya hatayı (over-travel)
kesme işleme süresince kontrol edemeyen bir tezgahınız varsa
optimizasyon yazılımları ile yarısı kadar hatta daha kısa
sürede işlemeyi tamamlayabilirsiniz. Tezgah optimizasyon yazılımları
bunu yaparken tezgahınızın fiziksel yeteneğince en iyi yüzey
kalitesini yakalamanızı da sağlar.
Eğer
yüksek hızlı işleme merkezine sahipseniz optimizasyon yazılımı
size de yardımcı olur ancak buradaki zaman kazancınızı söylemek
oldukça zor. Yüksek hızlı tezgah kullanan müşterilerin bildirdiğine
göre %5 ile 40 arasında değişen kazançlar sözkonusudur. Zaten
hızlı olan bir tezgah için genellikle kazancınız %15-30 seviyelerinde
olur. Aynı zamanda yüzey kalitesinde de bir iyileşme göreceksiniz
(yüksekhızlı tezgah da dahil).
İşlemenize
optimizasyon yazılımının katabileceği faydaların özeti:
1)
Daha hassas ve daha kaliteli parçalar.
2) Azaltılmış işleme zamanı (bazı tezgahlarda 3-4 kat hızlı).
3) Azaltılmış tesfiye zamanı (birçok atölye için sıfıra inmiştir).
4) Azaltılmış tezgah bakımı ve daha uzun ömür
5) Daha eski kontrollerde azaltılmış dosya transferi zamanı
(genelde 1/4'ü sürede)
6) Azaltılmış depolama problemleri (genellikle orijinal boyutunun
1/4'ü)
Görebileceğiniz
gibi optimizasyon yazılımları tezgah takımınızı ve kontrolünüzün
fiziksel potensiyeline ulaşarak takım yolunuzu mükemmel kılar.
Optimizasyon yazılımı sihirbaz değildir, sadece süreci ve
çeşitli sınırları anlayarak bunların üstesinden gelmesini
bilmiştir. Özetle iyi yüzeyler hassasiyet ister. Gerçekten
mümkün olan en kısa sürede en hassas şekilde üretmek zor iştir,
zaten bu da optimizasyon yazılımlarının bütün hedefidir.
|