Ömer Karaarslan
RDG
Bilgi ve Üretim Teknolojileri
www.rdgen.com
Mart 2007
Not: Bu rapor, RDG
Bilgi ve Üretim Teknolojileri tarafından hazırlanmış sunumlardan derlenmiştir. Bu ve benzeri diğer sunumlar firmanın web sitesinden indirilebilir.
Sık Kullanılan Polimerler:
Polimer Aileleri
Amorf: ABS, PS, PC, SAN, PMMA, PVC, PPO
Yarı-Kristalin: PP, POM, PA, PBT, PE
Mühendislik Plastikleri
Mühendislik Plastiklerinin Seçiminde Kullanılan Temel Kriterler
- Mekanik Özellikler
- Darbe Mukavemeti
- Boyutların Kararlılığı
- Sıcaklık Mukavemeti
- Kimyasal Mukavemet
- Alev Geciktiricilik
- Elektriksel Özellikler
- Sürtünme ve Aşınma
- İşleme Özellikleri
- UV Mukavemeti
- Yüzey Sertliği
- Yüzey Görünümü
- Maliyet
Mühendislik Uygulamalarında Plastiklerin Sağladığı Avantajlar
- Parça Konsolidasyonu
- Montaj Kolaylıkları
- Boyama ve yüzey işlemlerinin ortadan kalkması
- Yüksek "Mukavemet/Ağırlık" oranı
- Kimyasal Mukavemet
- Darbe Mukavemeti
Yaygın kullanılan mühendislik plastiklerinin karşılaştırmalı özelikleri aşağıdaki grafiklerde verilmiştir;
Çekme Mukavemeti (MPa)
Kopmada Uzama (%)
Çekme Modülü (Mpa)
Çentikli İzod Darbe Deneyi (kJ/m²)
HDT ve Vikat Yumuşama Noktası (°C)
Takviyeli Mühendislik Plastikleri
Çekme Modülü (Mpa)
Çentikli İzod Darbe Mukavemeti (KJ/m²)
HDT (ºC)
Çekme Mukavemeti (MPa)
Kopmada Uzama (%)
Sık Kullanılan Mühendislik Plastikleri ve özellikleri:
Polietilen, PE
Avantajları
- Ucuz
- Bazı türleri sterilize
- Farklı yoğunluklar
- İyi kimyasal dayanım
- Hafif
- Film halinde şeffaf
- Kaba yapılı
- Toksik değildir
Dezavantajları
- Bazı solventlere duyarlı
- Yüzeyi yumuşaktır
- Ağır yanar
Özellikleri
- Yüksek ve Alçak yoğunluk olarak iki türü vardır; LDPE, HDPE
|
Uygulama Alanları
- Film, çanta, torba
- Karton kaplama
- Buzdolabı kutuları
- Endüstriyel kovalar
- Kablo, tel yalıtımı
- Deterjan şişeleri
- Oyuncaklar
- Büyük süt kabları
Biçimlendirme
- Enjeksiyon
- Ekstrüzyon - Levha, ip, boru
- Thermoforming
- Üfleme kalıpçılığı
|
Polipropilen, PP
Avantajları
- Ucuz
- Isı dayanımı iyi
- Buhar ile sterilize edilebilir
- Yüzeyi serttir
- Elektrik özellikleri iyi
- Düşük su emme
- Film halinde şeffaf
- Kaba
- Toksik değil
Dezavantajları
- Bazı solventlere hassas
- Enjeksiyonda ölçü toleransı zor
- Sadece ince kesitlerde saydam
- Çarpılma
- Ağır yanar
Özellikleri
- Uygun üretimde aşınmaya dayanıklı
- Güçlendirilebilir
|
Uygulama Alanları
- Otomobil parçaları
- Oyuncaklar
- Ev eşyaları
- Alet tutamakları
- Sandalye, oturma grupları
- Şişe kasaları
- Taraklar
- Hastane gereçleri
- İp, Paketleme filmi
Biçimlendirme
- Levha ekstrüzyonu
- Profil ekstrüzyonu
- Enjeksiyon
- Vakum ile şek.
- Üfleme kalıpçılığı
- Film Kaplama
- İp, şerit ekstrüzyonu
|
Poliamid, PA
Avantajları
- Toksik değil
- Yüksek ısı performansı
- Talaşlı imalata uygun
- Bir çok solvente dayanır.
- Sürtünmeden az etkilenir
- Mekanik özellikleri iyi
Dezavantajları
- Yüksek su emme oranı
- Bazı türleri yanmaya elverişli
- Bazı türleri güneşten etkilenir
- Saydam türü yoktur
Özellikleri
- Naylon adıyla da bilinir
- Çok iyi sürtünme dayanımı
- Mekanik dayanımı artırmak için cam ile güçlendirilebilir.
|
Uygulama Alanları
- İp
- Tarak, plastik fırça ipleri
- Perde bağlantı parçaları
- Takım kutuları
- Bot bağlantı parçaları
- Kam, dişliler
- Hassas parçalar
Biçimlendirme
- Enjeksiyon
- Dökme
- Kaplama, daldırma
- Üfleme kalıpçılığı
- Profil ekstrüzyonu
|
Poliamidler (Naylonlar), PA
Avantajları
- Sertlik
- Tokluk
- Yorulma Mukavemeti
- Sünme Mukavemeti
- Alev Geciktiricilik
- Elektriksel Yalıtım
- Kimyasal Mukavemet
- Aşınma Mukavemeti
- Düşük Sürtünme Katsayısı
- Gıda Tüzüğüne Uygunluk
Dezavantajları
- Higroskopik (Nem, mekanik özellikleri ve boyutları etkiler
- Çentiğe Duyarlı
- Düşük sıcaklıklarda darbe Mukavemeti
- UV Mukavemeti
- Kuvvetli asitlere Mukavemet
- Yapıştırma Güçlüğü
Yerine Kullanılabilir
- Metaller
- POM (Sıcaklık)
- PC (Yük Altında çatlama)
|
Uygulama Alanları
- Otomotiv
- Konnektörler
- Fanlar
- Fan Kapakları
- Radyatörleri
- Depolar
- Jant Kapakları
- Monifolt
- Dış Aynalar
- Kablo Bağlayıcı
- Elektrik/Elektronik
- Sigortalar
- Konnektörler
- Switchler ve röleler
- Motor Sargı Makaraları
- Wall Sockets
- Elektrikli Motor Kaplama
- Kaynak Aleti
- Çeşitli
- Ofis Mobilyaları
- Spor Mobilyaları
|
AkrilonitriButadienStren, ABS
Avantajları
- Düşük fiyata üstün mekanik mukavet özellikleri
- Düşük sıcaklıklarda bile darbe mukavemeti
- Kimyasal direnç
- Sert ve rijit
- Kolay proses edilebilirlik
- Güzel görünüm
- Çeşitli renkte üretim
- Düşük/yüksek parlaklık, pürüzsüz/pürüzlü yüzey kalitesi
- Gıda tüzüğüne uygun
- Boyanabilir, kaplama yapılabilir
Dezavantajları
Biçimlendirme
- Enjeksiyon
- Ektsrüzyon
- Blow Molding
Özellikleri
- Çok geniş bir alanda kullanılan çeşitli türleri vardır
- Esnek ve sert olarak üretilebilir.
|
Uygulama Alanları
- Genel plastik enjeksiyon parçalar
- Bilgisayar kabinleri
- Video, müzik seti
- Telefon
- Ofis gereçleri
- Tükenmez kalemler
- Taşıma, otomotiv
- Stop lambası kabini
- Gösterge paneli
- Konsol
- Koltuk kabini
- Kapı panel destekleri
- Ön ızgaralar ve aynalar
- Beyaz eşya
- Elektrikli süpürge kabini
- Mutfak robotu gövdeleri
- Kontrol panelleri
- Buzdolabı kapı sapları, panolar
- Ekstruzyon
- Buzdolabı iç gövdeleri
- Masa panelleri
- Bazı gıda ambalajları
- Opak levhalar
- Duş panelleri
- Kapılar
- Bavullar
- Traktör kabinleri
|
Polistren, PS
Avantajları
- Toksik değil
- Düşük su emme
- İyi elektrik özelliği
- İyi renk özelliği
- Sert
- Şeffaf türü var
- Yüksek yüzey parlaklığı Ucuz
Dezavantajları
- Güneş ışığından etkilenir
- HIPS ve MIPS türleri mattır
- Bazı solventlerden etkilenir
- Basınç altında kırılabilir
- Yüksek ısı dayanımı Yoktur
Özellikleri
- En iyi özelliklere sahip olan en ucuz plastik türüdür
- Üretim yöntemi kolaydır
|
Uygulama Alanları
- Paketleme ve koruma Tükenmez kalem Atılabilir içecek kutuları Radyo, TV kabinleri Buzdolabı iç gövdeleri
- Buzdolabı yiyecek kutuları
Biçimlendirme
- Enjeksiyon
- Ekstrüzyon
- Vakum ile şek.
- Üfleme kalıpçılığı
- EPS
|
Yüksek Darbe Dayanımlı Polistren;
High Impact Polystren (HIPS) uygulama alanları:
- Elektronik ürünler
- TV, Audio, Video kabinleri
- Kasetler, Floppy diskler
- Bilgisayar aksesuarları
- Ambalaj
- Gıda paketlemesi
- Oyuncak ve giysi paketlemesi
- Beyaz eşya
- Buzdolabı gövde ve kapı plastikleri
- Buzdolabı yiyecek kutuları ve aksesuarları
- Kapı rafları
- Sağlık / Tıp
- Pipetler ve hijyenik Kaplar
- Kozmetik ürünler
- Diş fırçası
- İnşaat
- İzolasyon panelleri
- Duş panelleri
- Aydınlatma
- Filmler
- Oyuncakla
Polivinilklorit, PVC
Avantajları
- Ucuz
- RPVC için iyi darbe dayanımı
- İyi aşınma dayanımı
- Şeffaf türü var
- İyi kimyasal dayanım
- Bazı türleri hava şartlarına uygun
Dezavantajları
- Bazı türlerinin toksik etkisi vardır
- Enjeksiyon ile kalıplama özel bir proses gerektirir.
Özellikleri
- Çok geniş bir alanda kullanılan çeşitli türleri vardır
- Esnek ve sert olarak üretilebilir.
|
Uygulama Alanları
- Paketleme, film, şişe
- Eldiven kaplama
- Oyuncak
- Ayakkabı, bot
- Yalıtıcı Duvar kaplama
- Boru, tank
- Yağmur suyu yönlendirme elemanları
Biçimlendirme
- Plastisol kaplama
- Film ekstrüzyonu
- Vakum ile şek.
- Kaplama, daldırma
- Levha ekstrüzyonu
- Profil ekstrüzyonu
|
Polimetilmetakrilat, PMMA
Avantajları
- Talaşlı imalatı kolay
- Elektrik yalıtımı mükemmel
- Optik düzeyde şeffaf
- Hava şartları dayanımı mükemmel
- Toksik değil
- İyi renk özelliği
Dezavantajları
- Bazı türleri kırılgandır
- Kalıplama işlemi zor bir prosestir
- Bazı solventlere karşı hassastır
- Isıl genleşme fazladır
Özellikleri
- Dış hava şartlarına iyi dayanır
- Mükemmel ışık geçirme özelliği nedeni ile lens yapılır
|
Uygulama Alanları
- Reklam panoları
- Otomobil reflektörleri
- Rozetler
- Banyo küvetleri
- Lensler
- Tuş, tutamaklar
- Rüzgar camları
- İsim plakaları
Biçimlendirme
- Dökme levha
- Enjeksiyon
- Vakum ile şek.
- Levha ekstrüzyonu
- Profil ekstrüzyonu
|
Poliasetal, POM
Avantajları
- Düşük su emme
- Yüksek mekanik dayanım
- İyi renk özelliği
- Sürtünmeden az etkilenir
- Organik solventlere dayanır
- Yük altında düşük esneme
Dezavantajları
- Oldukça pahalı
- Özgül ağırlığı fazla
- Saydam türü yok
- Çevreden gelen kokulardan etkilenebilir
Özellikleri
- En önemli yaylanabilen plastik türüdür
- Perçinlenebilir
- Küçük metal parçalar yerine kullanılabilir
|
Uygulama Alanları
- Aerosol kutuları
- Paketleme
- Zincirler ve taşıyıcılar
- Valfler
- Otomobil parçaları
- Kapı tutamakları
- Pompa pervaneleri
- Küçük mekanik parçalar
- Dişliler
Biçimlendirme
- Enjeksiyon
- Levha ekstrüzyonu
- Şişirme kalıpçılığı
|
Polietilen Tereftalat, PET
Avantajları
- Sertlik
- Sünme Mukavemeti
- Alev Geciktiricilik
- Elektrik Yalıtımı
- Boyutların Kararlılığı
- Uzun Süreli Isı Mukavemeti
- Kimyasal Mukavemet
- Düşük nem emme
- Gıda tüzüğüne uygunluk
- Yüksek yüzey parlaklığı
- Parlak renkler
Dezavantajları
- Suya Mukavemet
- T > 80°C
- Kuvvetli asitlere Mukavemet
- Kopmada Uzama
Yerine Kullanabilirlik
- Metaller
- Termosetler
- PBT (Sıcaklık, renk karalılığı)
- PA (Sıcaklık,boyut kararlılığı)
- POM (Sıcaklık)
- PC (Yük altında çatlama)
|
Uygulama Alanları
- Elektrik/Elektronik
- Sigortalar
- Konnektörler
- Overmolding
- Elektrik Motorları
- Otomotiv
- Distribütör Kapakları
- Kapı Kulpları
- Silecek Parçaları
- Beyaz Eşya
- Ütü Tabanı
- Fırın Kulpları
- Izgara ve Mikro dalga fırını gövdeleri
- Isıtıcı Valfleri
- Çeşitli
- Spotlar
- Pompa Gövdesi
- Elektrikli iş aletleri gövdesi
|
Polikarbonat, PC
Avantajları
- Sertlik
- Geniş Termal/Mekanik Özellik Aralığı
- Darbe Mukavemeti
- Şeffaflık
- Optik Özellikler
- Yüzey Görünümü
- Gıda Tüzüğüne Uygunluk
- Boyutların Kararlılığı
- Parlak Renkler
Dezavantajları
- Kullanım Sıcaklığı
- (T < 145°C)
- Yük altında Çatlama
- Çizilme
Yerine Kullanılabilir
- Metaller
- PMMA,PS
- (T > 100°C)
- Cam
|
Uygulama Alanları
- Elektrik/Elektronik
- Aydınlatma
- Lamba Gövdeleri
- Konnektörler
- Switchler
- Elektrik/Elektronik Parça Gövdesi
- Outdoor Power Plugs
- Açıkhava Işıklandırma Teçhizatı ve Elektrik Prizleri
- Röleler
- Wiring Devices
- Ofis/İş Makinaları
- Beyaz Eşya
- Şeffaf kap ve gövde
- Buzdolabı kapakları
- Buzdolabı rafları
- Çeşitli
- Otomotiv dış Komponentler
- Yiyecek Kapakları
- Optik Uygulamaları
- Compact Disc (CD)
- Elektrik iş aletleri gövdesi
- Tabela
- Medikal gereç komponentleri
|
Polibutilen Teraftalat, PBT
Avantajları
- Sertlik
- Darbe Mukavemeti
- Sünme Mukavemeti
- Alev Geciktiricilik
- Elektrik Yalıtımı
- Kimyasal Mukavemet
- Uzun Süreli Sıcaklık Mukavemeti
- Boyutların Kararlılığı
- Düşük nem emme Oranı
- Düşük Sürtünme Katsayısı
- Yüksek Yüzey Parlaklığı
- Parlak Renkler
|
Dezavantajları
- Suya Mukavemet
(T > 80°C)
- Kuvvetli Asitlere Mukavemet
- Kopmada Uzama
Yerine Kullanılabilir
- Metaller
- Termosetler
- PA (Boyutların kararlılığı sıcaklık)
- POM (Sıcaklık)
- PC (Sıcaklık,kimyasal mukavemet,yük altında çatlama)
|
|
