Tasarım Teknolojileri Strateji Grubu
Ağustos 2004, ANKARA

Koordinatör
Doç.Dr. Serdar Çelebi, İTÜ Bilişim Enstitüsü

Raportörler
Ömer Hakan Okutan, Arçelik Çamaşır Makinesi İşletmesi
Ayşegül Yılmaz, TÜBİTAK BTP

Üyeler
Ömer Akbaş, Arçelik Ar-Ge
Elif Baktır, ASELSAN MST Grubu
Prof.Dr. Sedat Bayseç, Gaziantep Üniv., Makine Mühendisliği Böl.
Refik Diri, Karel Kalıp A.Ş.
Prof.Dr. Abdülkerim Kar, Marmara Üniv., Müh. Fak., Makina Böl.
Burak Kıray, Ford Otosan
Aydın Kuntay, Bias Müh.
Uğur Oksay, ETA A.Ş.
Dr. Tarık Öğüt, FİGES A.Ş.
Burak Pekcan, İnfoTRON A.Ş.
Uğur Sarıbay, SATEK
Tuğrul Tekbulut, Logo LBS
Refik Üreyen, TTGV

İçindekiler:

1. Giriş
2. Bilgisayar Destekli Tasarım ve Bilgisayar Destekli İmalat
3. Sanal Gerçeklik
4. Sanal Prototipleme
5. Simülasyon ve Modelleme Yazılımları
6. Politika ve Stratejiler
7. Teknoloji Yol Haritası

1. GİRİŞ

Ülkemizin rekabetçi gücünün geliştirilebilmesi ve sürdürülebilir kalkınmasını ivmelendirerek arttırabilmesi için teknoloji üretmesi ve bunu pazarlayabilmesi şarttır. Bu bağlamda tasarım teknolojilerinin problem çözmeye, üretime ve ürün geliştirmeye, teknoloji oluşturmaya ve katma değeri arttırmaya yönelik çok temel bir rolü vardır. Tasarım teknolojilerinin bu birincil öneminin yanısıra diğer strateji alanları ile irili ufaklı önemli arakesitleri bulunmaktadır. Tasarım teknolojilerinde gerçekleştirilecek temel yatırımlar, Türkiye'de özellikle otomotiv, havacılık, denizcilik, savunma, elektronik, beyaz esya, tıp, biyoteknoloji, iletişim, elektrik-elektronik, haberleşme, makina ve enerji sektörleri başta olmak üzere hemen hemen tüm üretim sektörlerini etkileyebilecektir. Bu sebeple tasarım teknolojilerine yönelik kısa, orta ve uzun vadeli ivedilikle yapılması gereken düzenleme ve yatırımlar en kısa sürede uygulamaya konmalıdır.

Tasarım, çok geniş bir çerçevede üretilecek bir malın, ürünün ve hizmetin veya bir problemin modellenmesinin planlanmasıdır diyebiliriz. Bu anlamda tasarımı oluşturan alt unsurları: bilgisayar destekli tasarım, bilgisayar destekli üretim, bilgisayar destekli mühendislik ve süreç otomasyonu ile geliştirme ve benzetim araçları, yazılım ve yazılım tasarımı teknolojileri olarak sıralayabiliriz. Ülkemizin bu teknolojilere etkin bir şekilde sahip olması durumunda başta sanayi üretimi olmak üzere geliştirilecek tüm ürünlerde kendi tasarımını ve buna bağlı rekabet gücünü geliştirmesi ve bunun sonucu olarak dünyadaki pazar payını arttırması mümkün olacaktır. Bizim gelişmişlik düzeyimizdeki tüm ülkeler bu gerçek ışığında tasarım teknolojilerine referans veren tüm alt alanlarda orta ve uzun vadeli stratejik yatırımlarını ve kurumsal yapılarını kurmuşlar veya kurmaktadırlar.

Genel olarak tüm üretim süreçlerinde tasarımın var olduğunu söyleyebiliriz, özellikle bilgisayar ve bilişim teknolojilerinin imkanları ile birlikte tasarım günümüzde ağırlığını hemen hemen tüm sektörlerde hissettirmeye başlamıştır. Gelecekte bu etkinin bilgisayar ve bilişim teknolojilerinin gelişme hızına parallel olarak artacağı ve hemen her alana gireceği öngörülmektedir.

Türkiye'nin tasarım alanındaki 2023 hedefi "Kendi teknolojisini üretmek ve katma değeri yüksek teknoloji ürünlerini rekabetçi pazarlarda satabilmek"tir.

Bu hedefe yönelik temel aşamalar şöyledir:

2010 yılında; interval aritmetik, puslu mantik, genetik algoritmalar, sayisal matematik teknikler, yapay us, kuvantum hesaplama, uygulamali matematik ve geometrik modelleme alanlarinda universitelerde uzun vadeli temel arastirmalari desteklemek ve tesvik etmek. Servis ve altyapi yatirimlarina oncelik vererek ileri teknoloji kullanabilir insan gucu ve tasarim araclarinin gelistirilmesi desteklenmelidir. Bu amacla, Grid olusturma ve grid teknolojileri uzerinden tasarim ve modelleme yapma, parallel ve dagitik ortamda yazilim gelistirme, paralel veritabani algoritmalari, cluster ve SMP (simetrik cok islemcili) bilgisayar yazilim teknolojileri, nesne yonelimli programlama ve modelleme teknolojisi ile canlandirim ve grafik tasarim teknolojilerinde uygulamali ve sinai arastirmalar gerceklestirilmelidir. Destekleyici unsurlar olarak endüstride görsel veri formatlarının, simulasyon ve iletisim standartlarının belirlenmesine yonelik calismalar tamamlanmalidir. Ayrica sektörel bazda istatistiksel bilgi toplama yöntemlerinin geliştirilmesi ve veri tabanlarının oluşturulması (tasarım ve tasarım geçerlemeye yönelik) tamamlanmalidir. Bu tarih itibari ile Kontrol Sistem tasarımı yeteneğinin geliştirilmesi, Kinematik sentez, hareket tasarımı ve dinamik dengeleme tekniklerinin makine tasarımında yaygın kullanımı, Üretim süreçlerinde doğrulama tekniklerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması gerceklestirilmelidir. Endustriye ust duzey modelleme ve tasarim kabiliyeti kazandiracak bir "Ulusal Yuksek Basarimli Hesaplama Merkezi " kurulmasi tamamlanmalidir.

2015 yılında; temel arastirma alanlari desteklenmeye devam edilmeli, temel arastirmalardan gelen bilgi birikimi sanal gerceklik, ogrenen yazilimlar, orgusuz (meshless) sistemler, kimyasal sureclerin hesaplamali modellenmesi alanlarinda uygulamali arastirmalar gelistirilmeli ve tamamlanmalidir. Üretim süreçlerinde doğrulama tekniklerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması saglanmalidir. Geliştirilen bu teknolojileri kullanarak Ulusal bir CFD (Computational Fluid Dynamics) yazılım paketinin geliştirilmesi, Tıp, mühendislik gibi tematik alanlarda ulusal gridlerin oluşturulması, Sensör ve ortam modellemelerinin, sanal prototipleme yeteneginin, bir ulusal kati cisim mekanigi modelleyicisinin geliştirilmesi ve endustride yaygınlaştırılması gerceklestirilmelidir.

Temel ve uygulamali arastirma ve servis altyapi yatirimlarinin sonucunda biyoinformatik, genetik modelleme ve simulasyonlari alaninda buyuk olcekli endustrinin ihtiyaci olan uygulamalar gerceklestirilmelidir. Uretilen yazilim ve sistemlerin %25'nin sınai uygulamalarda kullanilmasi saglanmalidir. 2023 yılında; Sanal prototipleme yeteneginin endustri tasariminda yaygin olarak kullanilmasi gerceklenmelidir. Sirket bilgi birikimi tabani yazilimi yaygin olarak kullanilmaya gecmelidir.

Ulusal grid altyapisi kullanilarak ulke capinda universitelerin ve buyuk sanayi kuruluslarinin arastirmalari yayginlastirilmalidir. Grid agi uzerinden bilgi akisi cok hizli (Amerikada su anda TeraByte seviyesinde) ve maliyeti dusuk sevide olmalidir. Ulusal Veri merkezleri (diger deyisle yuksek basarimli hesaplama merkezleri) ulkenin her bolgesinde yayginlasmis olmalidir.

Sanal gerceklik yazilim paketleri tum farkli tasarim sureclerinde hizli, ucuz ve yaratici olmalari nedeniyle vazgecilmez bir arac olarak kullaniliyor olmalidir. İnterval aritmetik, sayisal yontemler temel arastirmalari ve buna bagli gelistirilen CFD, Kati cisim mekanigi, akustik ve titresim ulusal yazilimlari surekli olarak gelistirilirken artik hemen hemen tum endustri kuruluslarinda standart tasarim araci olarak devreye girmis olmalidir. Endustrinin urun tasarim gucu artmis, ihracatinda ileri teknoloji urunlerinin yeri ve katma degeri cok yuksek urunlerin payi %50'den fazla seviyeye gelmis olmalıdir. Tum bu konularin gerceklenebilmesi icin rapordada ifade edilecek olan hukuki, idari ve finansal duzenlemeler ile insan kaynaklarina yonelik politika onerilerimizin uygulamaya gecirilmesi gerekmektedir.

Hedefe yönelik olarak yapılması gerekenleri aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz:
a) Eğitim ve insan kaynaklarına yönelik çalışmalar
b) Yasal ve düzenleyici politika önerileri
c) Finansman ve Mali Politikalar
d) Ulusal programlar ve projeler
e) Türkiyede tasarımda öncelikli alanlar için gerekli alt teknoloji alanları
f) Uzun vadeli düşünülmesi gereken temel ve uygulamalı alanlar
g) Kısa vadeli yapılması gereken çalışmalar

Aşağıda verilecek olan asıl ve destekleyici yetkinlik kazanılması gereken alt alanlarda başarılı olabilmek için
yukarıdaki unsurların göz önüne alınması ve gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Başa dön

2. BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT

Önümüzdeki yıllarda bilgisayar destekli tasarım (CAD) ve imalat (CAM) alanlarında aşağıda sıralanan
gelişmeler olacaktır:
1. Dün CAD denince sadece geometrik şekil verme anlaşılıyordu. Bugün elektrik kablolamadan tutun, sac açılımına, ışık altında nasıl görüneceğine kadar her türlü işi aynı ortamda yapıyoruz. Yarın bunlara yenileri eklenecektir.
2. Parçayı modellerken, program aynı zamanda mühendislik hesaplamalarını (CAE) otomatik yapacak ve mümkün olmayan geometrileri kullanıcıya bildirecektir.
3. İnternet ve bilgisayar teknolojisi ilerledikçe kurum içindeki ürünün paylaşım halinde tasarlanması yöntemi
de gelişiyor. 2023 senesinde farklı ülkelerdeki tasarımcıların aynı ürünün komponentlerini eşzamanlı
modellemeleri çok olağan bir durum olacaktır. Bugün varolan bu teknoloji ileride daha da akıllanacaktır.
4. Üretim proseslerinin simülasyonu: Otomotiv ve beyaz eşya gibi alnlarda üretim üssü haline gelen Türkiye,
verimliliğini artırmak için üretim proseslerinin simülasyonuna daha çok yatırım yapmalıdır. Bu konuda dikey simülasyon yazılımları geliştirmelidir.
5. Yeni üretim tekniklerinin araştırılması: Nano teknoloji, yeni malzemeler, hızlı prototip ve hızlı imalat teknolojileri, yüksek hızlı talaşlı imalat, değişken pprofilli sac imalatı, değişken malzeme özelliklerine sahip malzemeler, kompozit malzemeler gibi geleceğin üretim yöntem ve malzemelerinin araştırılması, simülasyonlar ile bilgisayar ortamında geliştirilmesi gerekmektedir.
6. Bilgisayar ortamında yapılan analiz ve simülasyonlar gittikçe gerçek dünyayı daha iyi benzeteceklerdir. Bunun için analizler çok daha detaylı yapılması gerekecektir. Bu da çözüm sürelerini etkileyecek ve bir
çok analiz Grid Computing ile yapılacaktır.
7. Optimizasyon algoritmaları gelişecektir. Öğrenebilen ve yeni durumlara ayak uydurabilen akıllı algoritmalar gelişecektir.
8. Analiz programları, fiziksel simülatörler ile beraber çalışarak tasarlanan komponentin sistemin titreşim, dinamik, mukavemet, akustik gibi özelliklerini nasıl değiştireceğini görmek mümkün olacaktır.
9. Modelleme yazılımları sesten anlayabilen, sesle idare edilebilen özellikler içerecektir. Örneğin, "şu parçanın kenar radyüsü beş milim olsun" gibi. Program da kullanıcısına aynı şekilde cevap verecektir.
10. Yazılımların menüleri, yardım dosyaları ve bir önceki maddede yer alan sesten anlama özellikleri "Otomatik Tercüman" aracılığı ile görsel ve sesli olarak Türkçe'ye veya ilgili dile çevrilecektir.
11. Türkiye test cihazları ve ölçüm teknolojileri konusunda mutlaka Ar-Ge yapmak zorundadır. Tasarımda kullanılacak bilgi birikiminin oluşturulmasında ölçüm teknolojilerinin çok önemli yeri vardır. Türkiye bu konuda çok zayıftır.
12. Yatay olmasa bile (tüm dünyanın kullandığı ortak paket programlara alternatif üretmek mantıklı olmayabilir) dikey uygulamalar için mühendislik yazılımlarında olması gereken yazılım teknolojileri mutlaka oluşturulmalıdır: grafik arayüzü motorları, sinyal işleme teknikleri, çözücü algoritmaları gibi.

Başa dön

3. SANAL GERÇEKLİK

Tasarım stratejileri grubunun en temel ögesi olarak prototipleme öncesi tasarımın gerçeklenmesine, değişik koşulların oluşturulmasına ve verilerin analizine yönelik çalışmaları kapsamaktadır. İlerleyen paragraflarda değinilen Sanal Prototipleme ve Simülasyon Modelleme Yazılımları da paralel çalışmalar içermektedir. Sanal Gerçeklik hem uygulanması gereken seviye/detay, hem de elde edilen sonuçların güvenilirlik derecesindeki gereksinimlere göre ele alınması gereken bir konudur. Bu kapsamdaki çalışmaları olumlu yönde etkileyebilecek önemli bir gerçek; yapılacak çalışmaların her aşamasında kullanılabilir bir ürünün elde edilebilecek olmasıdır. Bu ara ürünlerin uygulandığı seviye ve sonuçların güvenilirliği düşük olacaktır.

Ancak, amacımız, sanal gerçeklik konusunda yapılan çalışmaların organizasyonunu sağlamak ve her aşamada elde edilen ara ürünün bir sonraki adımda kullanılmasını sağlamaktır. Bu görüşe paralel olarak, yapılmış olan ve yapılacak çalışmaların ulusal düzeyde veritabanında derlenmesi konusu bu raporda ele alınmıştır. Sanal Gerçeklik konusunda yapılacak çalışmaların her bir strateji alanı için ayrıca ele alınması gerekmekle birlikte, teknoloji olarak birçok ortak yan içerdiği düşünülmüştür.

Yapılan çalışmalarda uygulanan teknolojilerin paralelliğini sağlamak ve uygulanan simülasyon ve iletişim standartların yaygınlaştırılması yapılan çalışmaların tekil başarılarından çok "ulusal anlamda" ilerleme kaydedebilmek için önemlidir. Aynı şekilde çeşitli kesimlerce üretilecek ara ürünlerin yeniden ve entegre şekilde kullanımı için önemlidir. Bu sebepten dolayı üniversitelerde verilen eğitimden başlayarak standardizasyonun sağlanması önerilmektedir. Mevcut ulusal durumumuzun, yetenek ve kabiliyetlerimizin, ayrıca ulusal bazda sahip olduğumuz teknolojik altyapının irdelenmesi sonrasında oluşturulacak bir grubun söz konusu standartları belirlemekte öncü olması önerilmektedir.

Geometrik modelleme tekniklerinin geliştirilmesi, görsel veri formatlarının standardizasyonunun sağlanarak eğitimin yaygınlaştırılması, bunların sonucu olarak ulusal sanal gerçeklik yazılımının geliştirilmesi, canlandırım ve grafik tasarım tekniklerinin geliştirilmesi, bu kapsamda yetenek geliştirilmesi gereken teknoloji alanlarıdır.

Başa dön

4. SANAL PROTOTİPLEME

Görsel ve donanım içeren prototipleme kabiliyetleri diğer tüm stratejik alanlar için gerekli bir teknolojik alt
alandır ve yukarıda bahsedilen sanal gerçeklik ile paralel ve konunun devamı olarak ele alınmıştır. Yapay us
ve modelleme yazılımları çalışmalarındaki sonuçların sanal prototiplemeler ile bağdaştırılması teknolojinin
son sınırlarını zorlamak için büyük önem arzetmektedir. Örneğin, ergomonik tasarımların, enerji tasarrufu ile
ilgili tasarımların, geliştirilen modelleri sanal gerçeklik ile birleştirerek prototipleme imkanı sağlaması
amaçlanmaktadır. İnsan vücudunun/hareketlerinin matematik ve görsel olarak modellenmesi daha sonra
kimyasal süreçlerin modellenmesi faaliyetleri ile entegre edilerek çalışmaların birleştirilmesi öngörülmektedir.

Başa dön

5. SİMÜLASYON VE MODELLEME YAZILIMLARI

Tasarımda simülasyonun vazgeçilmez parçası modelleme yazılımlarıdır. Yukarıda açıklanan sanal gerçeklik
ile ilgili altyapı simülasyon konusunda yeterli birikimi getirmekle birlikte, her sanal gerçekliğin ihtiyaç duyacağı
modelleme yazılımlarının da geliştirilmesi gerekmektedir. Modelleme yazılımları ile ilgili çalışmalara sınır
getirilememiştir.
Bu yüzden öngörülmesi gereken faaliyet yapılacak modelleme çalışmalarının bir model havuzunda toplanmasını sağlayacak nitelikte olması düşünülmüştür. Modellerin bir arada entegre olarak çalışmasını sağlayacak simülasyon ve iletişim standartlarının yaygınlaştırılması önemlidir.
Kimyasal süreçlerin matematiksel modellenmesi, insan vücudunun görsel ve matematiksel modellenmesi, kimyasal süreçlerin insan vücudundaki alt elemanların modelleri ile etkileşimi zaman içinde sağlanmalıdır. Öngörülen modelleme ile ilgili teknolojik alanlar ile;
.. Savunma sanayi için gerekli olan akustik, elektronik harp gibi ortam modelleri,
.. Sanayi üretimi içini cihazlara özel modellerin geliştirimi, yapay zekanın tüm simülasyon sistemlerinde
kullanımı
.. Biyolojik ve kimyasal süreçlerin sanal prototiplemesi ve modellenmesi
amaçlanmıştır.

"Sensör ve ortam modellerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması" modelleme çalışmalarının standardizasyonunun sağlanması / kontrol edilebilmesi amacı ile ayrı bir konu olarak ele alınmalıdır. Simülasyon ve modelleme çalışmaları, konunun doğası gereği, doğrudan uygulanabilir prosedürlere sahip değillerdir. Bu nedenle yapılacak temel, akademik araştırmaların verimli olması pek beklenemez. Bu durum, doğrudan uygulamalı araştırmalarla başlanmasını ve bu araştırmaların üniversiteler-uzman firmalarpotansiyel kullanıcılar tarafından yapılmasını zorunlu kılar. Bu sacayakları, tercihen kullanıcılar liderliğinde kurulursa başarılı araştırma geliştirme çalışmaları yapılabilecektir. Bu aşamada sektör seçimi yapılmaması, ilgi duyan her sektörün destekten yararlanması sağlıklı olur. Bu konudaki ulusal destek üniversiteler ve uzman firmalar çevriminde kullandırıldığında, düşecek araştırma geliştirme maliyetleri konuyu potansiyel kullanıcılar açısından da çekici kılacaktır. Bu süreçteki en büyük kazanç, modelleme ve yazılım uzmanlarını sektör konu uzmanlarıyla verimlilik-karlılık hedefi etrafında yan yana getirmek olacaktır. Bu süreçteki başarı, verimlilik-karlılığın asıl takipçisi olan üretim-hizmet sektörlerinde, simülasyon ve modellemeye oluşacak güvenle ölçülmelidir. İlk safhanın başarılı kabul edilmesi halinde; doğrudan eğitim, verim artışı ya da teknoloji üretimine yönelik sınai uygulamalar 2010-2015 sürecinde desteklenmelidir. Bu destekleme, artık seçilmiş stratejik sektörlere yapılmalıdır. İlk iki aşamanın başarılı kabul edilmesi halinde destek, 2015 yılından 2023 dönemi sonuna kadar yalnızca teknoloji üreten faaliyetlerle kısıtlanabilir.

Başa dön

6. POLİTİKA VE STRATEJİLER

Yasal ve Düzenleyici Politika Önerileri:

1. Tasarım alanında ülkemizde gerçekleşecek ürünlerin ve çıktıların sahiplerinin korunmasına yönelik olarak "fikri haklar" alanında süratle yeni düzenlemelere ihtiyaç vardır.
2. Ürün ve çıktıların tescil işlemlerinin süratle ve kolaylıkla yapılabilmesi için düzenlemeler yapılmalı, bu konuda yönlendirici kolaylık birimlerinin oluşturulması gerekmektedir.
3. Mevcut ulusal ve uluslararası patentlerin geniş içerikleri web üzerinden kolaylıkla ulaşılabilmeli ve başvuru mekanizması da web üzerinden başlatılmalı.
4. Gümrük Mevzuatı'nın TÜBİTAK'ın onayladığı Ar-Ge malzemelerinin tedariği için kolaylaştırılması.
5. İhale Mevzuatı'nın KOBİ'lerin yararına olacak şekilde (KOBİ'lerin de ihalelere katılımını ve iş alabilmelerini sağlayacak şekilde) düzenlenmesi.
6. Mühendislik firmalarının oluşmasını ve varlığını sürdürmesini destekleyen, bu tür oluşumlarla işbirliğine gidilmesini teşvik eden projeler.
7. Mühendisliği denetleyen yaptırımlar ve sertifikasyon merkezleri üzerinden imza yetkisi verilmesi.

Mali Politika Önerileri:

1. Tüm teknolojik gelişmenin temelinde insan unsuru yatmaktadır, bu sebeple, insana yönelik (gerek araştırmacı ve gerekse proje yöneticileri) parasal kaynak aktarımındaki yasal engeller süratle giderilmelidir.
2. KOBİ'lerin Ar-Ge'ye dayalı ulusal tedarik programlarına katılabilmeleri için ihale kanununda teşvik ve düzenlemelerin yapılması.
3. Mevcut Ar-Ge teşvik mekanizmalarının bütçelerinin artırılması.
4. Bilimsel yayın teşviklerinin özendirici seviyelere getirilmesi.

İnsan Kaynakları:

1. Akademik yükseltme kriterleri içine sanayi ile birlikte yapılarak başarıyla bitirilmiş Ar-Ge çalışmaları
da eklenmelidir.
2. Teknokentlerin olmadığı üniversitelerde, Ar-Ge çalışmalarının telif eser sayılması.
3. Proje pazarı konseptinin geliştirilerek yaygınlaştırılması
4. Ulusal tasarım yarışmalarının düzenlenmesi
5. Teknik liselerde, yüksekokullarda bilgisayar destekli tasarım (CAD) eğitiminin yaygınlaştırılması
6. Teknik liselerde, bilgisayar destekli mühendislik (CAE) programlarının eğitiminin yaygınlaştırılması
7. Sanayideki Ar-Ge personelinin eğitiminin araştırma enstitülerinden alınacak eğitim ile sağlanması ve bu eğitimin devlet tarafından teşvik edilmesi
8. Ulusal hesaplamalı mekanik gibi özel ihtisas alanlarında sanayiye Ar-Ge hizmeti vermek üzere araştırma enstitülerinin kurulması
9. Türkiye teknoloji envanterinin yapılması (kim nerde ne iş yapar?)
10. "Yazılım mühendisleri" ve yazılım maliyetlerinin azaltılması için "yazılım işçileri" yetiştirilmeli.
11. Türkiye'deki başta önde gelen üniversiteler olmak üzere tüm üniversitelerdeki mühendislik programlarında tasarıma yönelik ve belirli arakesiti olan derslerde yeniden yapılandırma ve içerik düzenlemesi gerekmektedir. Özellikle bilgisayar ve bilişim teknolojilerinin etkinliğinin arttırılması gerekmektedir
12. Gelişen teknolojik açılımlar bize klasik mühendislik alanlarında insan yetiştirmeden ziyade daha esnek ve teknolojik donanıma sahip karmaşık sistemleri anlayıp modelleyebilen, tasarlayabilen ve/veya yönetebilen hibrit (disiplinler arasi) mühendislik dallarının devreye sokulmasını empoze etmektedir. (örneğin; hesaplamalı bilim ve mühendislik, bilişim mühendisliği, sistem mühendisliği, finans mühendisliği, vs. gibi)
13. Üniversitelerde Araştırma asistanlığı ile öğretim asistanlığı kesinlikle ayrıştırılarak araştırma asistanlığındaki bireylerin bilimsel odaklanması ve verimliliği arttırılabilir.
14. Üniversitelerde (özellikle araştırma üniversitelerinde) yüksek lisans ve doktora eğitimi özendirilmeli ve kontenjanları arttırılmalıdır. Burada verilen klasik MSc ve Ph.D derecelerinin yanısıra endüstrinin ihtiyacı olan ve batı ülkelerinde cok yaygın olarak verilen MSE (mühendislik master'ı) ve Doctor of Engineering (mühendislik doktoru) unvanlarının verilmesi yaygınlaştırılmalıdır.
15. Araştırmanın lokomotifi aslında üniversitede ara insan gücüdür yani doktora ve master ögrencileri ile öğretim üyesi arasında bir kademe olan Post Doctorate (doktora sonrası) pozisyonudur. Bu
pozisyonlara kadro ve kaynak tahsis edilerek üniversitelerdeki araştırmaların niteliği arttırılabilir.
16. Önde gelen sanayi kuruluşlarının belirli alanlara ve konulara yönelik önde gelen üniversitelere özel araştırma bursları tahsis edilmelidir. Bu burslar başarılı araştırma potansiyeli olan öğrencilere verilerek hem endüstrinin araştırma ihtiyacı karşılanmış olacaktır hemde üniversiteye kaynak aktarılmış olacaktır.

Ulusal programlar ve projeler:

1. Ülkemizde, özellikle endüstrideki tasarım süreçlerini doğrudan etkileyebilecek ve dolayli olarak rekabet gücünü artırabilecek olan "Ulusal Süper Bilgisayar Merkezleri"nin acil olarak devreye alınması gerekmektedir. Bu merkezlerde, yalnızca tasarım süreçleri etkinleştirilmeyecek, ayni zamanda, bilgi birikimi ve insan gücü de yetiştirilecektir.
2. Ülkemizde dağınık olarak farklı yerlerde çalışılan "Hesaplamalı Akışkanlar Mekaniği" alanında endüstrinin ihtiyaci olan bilgi birikiminin ve araçlarının tek merkezden koordine edilmesi amacıyla, yurtdışında da örnekleri bulunan, bir "Hesaplamalı Akışkanlar Mekaniği Enstitüsü" kurulmalıdır. Burada, uç noktalardaki güncel problemler üzerinde araştırma yapılmalı, modelleme yöntemleri ve metodolojileri geliştirilmelidir. Bu enstitü, bundan başka, yakın gelecekte bilgisayar teknolojisinin daha da gelişmesiyle, Navier-Stokes denklemlerini, doğrudan modelleme ihtiyacina gerek kalmaksızın çözecek algoritmalar (DNS-Direct Numerical Solutions) geliştirmelidir.
3. Ülkemizde, bir ulusal "akışkan modellemesi" yapan entegre yazılım projesi, üniversitelerin önderliğinde, devlet tarafindan başlatılmalıdır. Yazılım, değişik düzeylerde türbülans modellemeleri yapabilmeli; LES modellemesi içermelidir.
4. Günümüzde tasarım, bilgisayar teknolojisi olmaksızın düşünülemez. Ulusal bir işletim sistemi ve buna bağlı uygulama araçlarının kamu lisanslı yazılımlara kaydırılması temel ilke olarak benimsenmelidir. Böylelikle, ülkemiz daha güvenilir ve yetkin bir bilgisayar işletim ortamına kavuşur, bunun yanı sıra, ülke dövizinin dış ülkelere aktarılması sonucu döviz kaybı önlenmiş olur.
5. Ulusal ölçekte bir grid ağının kurulması ve işletilmesi ülkemizin öncelikle yerine getirmesi gereken bir konu olmalıdır. Grid altyapısı ve teknolojisi, ülkemizdeki bilgi paylaşım sürecini hızlandıracak; bunun yanı sıra, mevcut bilişim altyapı ve kaynaklarının optimum düzeyde ve daha etkin bir biçimde kullanılmasını sağlayacaktır.
6. Kurulacak ulusal grid ağı üzerine inşa edilecek tematik ağlar, spesifik alanların ihtiyaci olan bilgi ve kaynak kullanımını örgütleyecektir. Bu amaçla, grid üzerinde tematik portallar oluşturulmalıdır, örneğin, TIP ve TASARIM grid'i gibi. Tüm gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler kendi ulusal grid'lerini oluşturmuşlardır.

Başa dön

7. TEKNOLOJİ YOL HARİTASI

Temel Araştırma: 2005 - 2023

1. İnterval Aritmetik
2. Puslu Mantık
3. Genetik Algoritmalar
4. Sayısal Matematik Teknikler veya Yöntemler
5. Yapay Us
6. Kuantum Hesaplama/Modelleme
7. Uygulamalı Matematik
8. Geometrik modelleme tekniklerinin geliştirilmesi

Uygulamalı ve Sınai Araştırma:

1. Grid oluşturma ve grid üzerinden hesaplama teknolojileri: 2007
2. Cluster ve SMP (Symmetric Multiprocessor) bilgisayar yazılım teknolojileri: 2006
3. Paralel ve dağıtık ortamda yazılım geliştirme araçları: 2008
4. Nesne tabanlı yazılım ve modelleme kabiliyeti: 2010
5. Sanal Gerçeklik yazılımı: 2010
6. Canlandırım ve grafik tasarım tekniklerinin geliştirilmesi: 2008
7. Paralel veritabanı algoritmaları ve uygulamaları: 2008
8. Öğrenen Yazılımlar: 2010
9. Endüstride görsel veri formatlarının standartlarının belirlenmesi (üniversite): 2007
10. Simülasyon ve iletişim standartlarının belirlenmesi (üniversite): 2006
11. LES (Large Eddy Simulation) ve DNS (Direct Numerical Simulation): 2009
12. Örgüsüz (Meshless) Sistemler: 2009
13. Sektörel bazda istatistiksel bilgi toplama yöntemlerinin geliştirilmesi ve veri tabanlarının oluşturulması (tasarım ve tasarım geçerlemeye yönelik): 2007
14. Kimyasal süreçlerin hesaplamalı modellenmesi: 2010
15. Biyoenformatik, genetik modelleme ve simülasyonları: 2023
16. İnsan hareketlerinin matematik ve görsel modellenmesi: 2007

Sınai Geliştirme:

1. Kinematik sentez, hareket tasarımı ve dinamik dengeleme tekniklerinin makine tasarımında yaygın kullanımı: 2009
2. Sanal prototipleme yeteneğinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması: 2015
3. Üretim süreçlerinde doğrulama tekniklerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması: 2009
4. Kontrol Sistem tasarımı yeteneğinin geliştirilmesi: 2006
5. Ulusal Katı Cisim Mekaniği Modelleyicisi ve Çözücüsü: 2013
6. Titreşim ve Akustik Modelleyici: 2009
7. Ulusal CFD (Computational Fluid Dynamics) yazılım paketinin geliştirilmesi: 2012
8. Tıp, mühendislik gibi tematik alanlarda ulusal gridlerin oluşturulması: 2010
9. Sensör ve ortam modellemelerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması: 2010
10. Şirket bilgi birikimi tabanı "Corporate Knowledge Base" yazılımları

Başa dön